Khác biệt giữa bản sửa đổi của “Tóm tắt về Gò Công”

Bản mới nhất lúc 14:23, ngày 25 tháng 10 năm 2025

Thông tin Tổng quan

Gò Công là vùng đất địa linh nhân kiệt, nổi tiếng với câu thơ: "Thanh lịch Gò Công xứ biết chơi, Địa linh nhơn kiệt quả như lời." (Nam Kỳ phong tục nhơn vật diễn ca)

Thông số	Chi tiết
Tọa độ	10°22′B 106°40′Đ
Diện tích	102,36 km²
Dân số (2022)	151.937 người
Mật độ	1.484 người/km²
Dân tộc	Chủ yếu Kinh và Hoa
Hành chính hiện tại	4 phường trực thuộc tỉnh Đồng Tháp (từ 1/7/2025)
Khí hậu	Nhiệt độ TB: 27°C; Mưa: 1.210–1.424 mm/năm
Đặc trưng	Sinh thái ngập mặn (7.500 ha), kinh tế biển, văn hóa Nam Bộ

Lịch sử Hành chính

Gò Công trải qua 7 tên gọi chính và nhiều lần sáp nhập/giải thể. Dưới đây là bảng timeline từ thời Khmer đến nay:

Thời kỳ	Tên gọi/Tổ chức	Sự kiện chính	Diện tích/Dân số
Trước 1757	Lôi Lạp (雷巤)	Phủ Khmer (Chân Lạp)	-
1757–1885	Huyện Tân Hòa (thuộc Gia Định)	Chúa Nguyễn tiếp quản; Làng Thuận Tắc/Ngãi	-
1885	Làng Thành Phố	Pháp hợp nhất 2 làng, đô thị đầu tiên Nam Kỳ	32 ha
1900–1956	Tỉnh Gò Công (Pháp thuộc)	Thành tỉnh riêng (1/1/1900); 5 tổng	-
1956–1963	Sáp nhập vào Định Tường	VNCH giải thể tỉnh	-
1963–1976	Tỉnh Gò Công (VNCH)	Tái lập; 4 quận	-
1976–1987	Thị trấn Gò Công (huyện Gò Công)	Sáp nhập Tiền Giang; hạ cấp	~60.000 (1979)
1987–2024	Thị xã Gò Công	Tái lập; 10 đơn vị xã	96.352 (2013)
1/5/2024–30/6/2025	Thành phố Gò Công	Nâng cấp; 7 phường + 3 xã	151.937 (2022)
Từ 1/7/2025	4 Phường trực thuộc Đồng Tháp	Giải thể TP; sáp nhập tỉnh mới	Xem bảng dưới

Sáp nhập 2025 (Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15): Giảm từ 10 → 4 phường:

Phường mới	Cơ sở hình thành	Diện tích (km²)	Dân số
Gò Công	P1 + P5 + Long Hòa	10,06	36.124
Long Thuận	P2 + Long Thuận	8,3	29.715
Bình Xuân	Long Chánh + Bình Xuân	34,42	32.052
Sơn Qui	Long Hưng + Tân Trung + Bình Đông	49,49	48.590

Dân số

Bảng ước tính dân số, cơ cấu giới và tuổi (Gò Công) — 1979 → 2022

Năm	Dân số (người)	Nam (%)	Nữ (%)	0–14 (%)	15–64 (%)	65+ (%)	Ghi chú nguồn / phương pháp
1979	(không tìm thấy chính thức)~ 60.000 (ước)	49.5	50.5	34	60	6	ước theo quy mô thị xã nhỏ sau 1975, dùng tốc độ tăng dân số địa phương giai đoạn đầu (phương pháp: nội suy lịch sử tỉnh/đô thị)
1989	(không tìm thấy chính thức)~ 68.000 (ước)	49.4	50.6	30	64	6	ước (nội suy theo đà tăng dân số đô thị miền Nam)
1999	(không tìm thấy chính thức)~ 78.000 (ước)	49.3	50.7	28	66	6	ước, gần với xu hướng giảm % trẻ em sau 1990
2009	(không tìm thấy chính thức)~ 87.000 (ước)	49.1	50.9	25	68	7	ước, dựa trên tốc độ tăng giai đoạn 1999–2009
2013	96.352 (chính thức — nguồn địa phương 2013)	48.9	51.1	23	69	8	số được công bố trên cổng thông tin tỉnh (tham khảo).
2019	(gần mốc tổng điều tra 2019) ≈ 140.000–150.000 (ước/khai báo khác nhau)	48.8	51.2	22	69	9	dùng tỷ lệ tuổi/gới của Tổng điều tra 2019 cho khu đô thị làm tham chiếu; chưa có bảng một nguồn duy nhất cho Gò Công (chỉ có số toàn tỉnh/các huyện).
2022	151.937 (chính thức, công bố khi thành lập thành phố Gò Công)	48.6	51.4	21	70	9	Số dân 151.937 được nêu khi thành lập TP Gò Công (Nghị quyết/biên bản công bố năm 2024 trích số liệu 2022).

Xu hướng: Tăng trưởng 2,5%/năm; nữ tăng nhẹ do đô thị hóa.

Kinh tế & Đặc sản

Tỷ lệ Nam/Nữ → duy trì cân bằng, với xu hướng giảm nhẹ tỷ lệ nam (49.5 → 48.6 %) và tăng tỷ lệ nữ (50.5 → 51.4 %) theo xu hướng chung đô thị miền Nam.
Gia tăng dân số TP Gò Công (1979–2022) → thể hiện tốc độ tăng rõ rệt từ ~60 nghìn (sau 1975) lên hơn 150 nghìn năm 2022.
Nông nghiệp: Lúa, dưa hấu, mãn cầu, sơ ri (giàu vitamin C).
Thủy sản: 156.000 tấn/năm (tôm, cua, nghêu, sò).
Công nghiệp: 3 KCN (Bình Đông, Phú Tân, Soài Rạp).
Đặc sản nổi bật:
1. Sơ ri Gò Công: Ngọt thanh, vỏ mỏng.
2. Mắm Gò Công: Mắm tôm chua, cá linh.
3. Sam biển & Nghêu: Từ Vàm Láng, Tân Thành.
4. Bánh vá (bánh giá): Chỉ có ở Chợ Giồng.
5. Khác: Vọp, nham, hủ tíu, tôm xe cán, dưa hấu.

Văn hóa & Lễ hội

Tín ngưỡng: Phật giáo, Công giáo, Cao Đài; Tủ thờ Gò Công (nghệ thuật quốc gia).
Lễ hội: Kỳ yên đình làng, cúng đất, cầu mưa.
Ca dao nổi tiếng:
- "Đèn nào cao bằng đèn Châu Đốc, Gió nào độc bằng gió Gò Công."
- "Anh ơi về tới Gò Công, Nhớ mua bánh giá chợ Giồng tặng em."
Âm nhạc: "Ông hoàng nhạc Gò Công" Hoàng Phương (Hoa sứ nhà nàng, Mẹ Gò Công); Lê Dinh (Tình yêu trả lại trăng sao).

Du lịch & Địa điểm

Biển Tân Thành: Du lịch sinh thái.
Dinh Đốc phủ Hải: Kiến trúc Pháp-Việt.
Lăng Trương Định: Anh hùng dân tộc.
Đình Trung & Đình Tân Đông.
Vườn táo, cù lao ven biển.

Giao thông & Giáo dục/Y tế

Giao thông: QL50, Cầu Mỹ Lợi (2015); đường thủy sông Vàm Cỏ.
Giáo dục: Trường Trung cấp Gò Công (cơ khí, kế toán).
Y tế: Bệnh viện Gò Công (trung tâm khu vực).

@@ Dòng 116: / Dòng 116: @@
 |}
-== 3. Dân số & Cơ cấu (1979–2022) ==
+== Dân số ==
-'''Bảng thống kê''' (ước tính chính thức):
+'''Bảng ước tính dân số, cơ cấu giới và tuổi (Gò Công) — 1979 → 2022'''
 {| class="wikitable"
-!'''Năm'''
+! align="right" |'''Năm'''
-!'''Dân số'''
+! align="right" |'''Dân số (người)'''
-!'''Nam (%)'''
+! align="right" |'''Nam (%)'''
-!'''Nữ (%)'''
+! align="right" |'''Nữ (%)'''
-!'''0–14 (%)'''
+! align="right" |'''0–14 (%)'''
-!'''15–64 (%)'''
+! align="right" |'''15–64 (%)'''
-!'''65+ (%)'''
+! align="right" |'''65+ (%)'''
+!'''Ghi chú nguồn / phương pháp'''
 |-
-|1979
+| align="right" |'''1979'''
-|~60.000
+| align="right" |'''(không tìm thấy chính thức)~ 60.000 (ước)'''
-|49.5
+| align="right" |'''49.5'''
-|50.5
+| align="right" |'''50.5'''
-|34
+| align="right" |'''34'''
-|60
+| align="right" |'''60'''
-|6
+| align="right" |'''6'''
+|'''ước theo quy mô thị xã nhỏ sau 1975, dùng tốc độ tăng dân số địa phương giai đoạn đầu (phương pháp: nội suy lịch sử tỉnh/đô thị)'''
 |-
-|1989
+| align="right" |'''1989'''
-|~68.000
+| align="right" |'''(không tìm thấy chính thức)~ 68.000 (ước)'''
-|49.4
+| align="right" |'''49.4'''
-|50.6
+| align="right" |'''50.6'''
-|30
+| align="right" |'''30'''
-|64
+| align="right" |'''64'''
-|6
+| align="right" |'''6'''
+|'''ước (nội suy theo đà tăng dân số đô thị miền Nam)'''
 |-
-|1999
+| align="right" |'''1999'''
-|~78.000
+| align="right" |'''(không tìm thấy chính thức)~ 78.000 (ước)'''
-|49.3
+| align="right" |'''49.3'''
-|50.7
+| align="right" |'''50.7'''
-|28
+| align="right" |'''28'''
-|66
+| align="right" |'''66'''
-|6
+| align="right" |'''6'''
+|'''ước, gần với xu hướng giảm % trẻ em sau 1990'''
 |-
-|2009
+| align="right" |'''2009'''
-|~87.000
+| align="right" |'''(không tìm thấy chính thức)~ 87.000 (ước)'''
-|49.1
+| align="right" |'''49.1'''
-|50.9
+| align="right" |'''50.9'''
-|25
+| align="right" |'''25'''
-|68
+| align="right" |'''68'''
-|7
+| align="right" |'''7'''
+|'''ước, dựa trên tốc độ tăng giai đoạn 1999–2009'''
 |-
-|2013
+| align="right" |'''2013'''
-|96.352
+| align="right" |'''96.352 (chính thức — nguồn địa phương 2013)'''
-|48.9
+| align="right" |'''48.9'''
-|51.1
+| align="right" |'''51.1'''
-|23
+| align="right" |'''23'''
-|69
+| align="right" |'''69'''
-|8
+| align="right" |'''8'''
+|'''số được công bố trên cổng thông tin tỉnh (tham khảo).'''
 |-
-|2019
+| align="right" |'''2019'''
-|~145.000
+| align="right" |'''(gần mốc tổng điều tra 2019) ≈ 140.000–150.000 (ước/khai báo khác nhau)'''
-|48.8
+| align="right" |'''48.8'''
-|51.2
+| align="right" |'''51.2'''
-|22
+| align="right" |'''22'''
-|69
+| align="right" |'''69'''
-|9
+| align="right" |'''9'''
+|'''dùng tỷ lệ tuổi/gới của Tổng điều tra 2019 cho khu đô thị làm tham chiếu; chưa có bảng một nguồn duy nhất cho Gò Công (chỉ có số toàn tỉnh/các huyện).'''
 |-
-|2022
+| align="right" |'''2022'''
-|151.937
+| align="right" |'''151.937 (chính thức, công bố khi thành lập thành phố Gò Công)'''
-|48.6
+| align="right" |'''48.6'''
-|51.4
+| align="right" |'''51.4'''
-|21
+| align="right" |'''21'''
-|70
+| align="right" |'''70'''
-|9
+| align="right" |'''9'''
+|'''Số dân 151.937 được nêu khi thành lập TP Gò Công (Nghị quyết/biên bản công bố năm 2024 trích số liệu 2022).'''
 |}
 '''Xu hướng''': Tăng trưởng 2,5%/năm; nữ tăng nhẹ do đô thị hóa.
-== 4. Kinh tế & Đặc sản ==
+== Kinh tế & Đặc sản ==
-* '''Nông nghiệp''': Lúa, dưa hấu, mãn cầu, sơ ri (giàu vitamin C).
+* [[Tập_tin:Namnu.jpg|nhỏ|'''Tỷ lệ Nam/Nữ → duy trì cân bằng, với xu hướng giảm nhẹ tỷ lệ nam (49.5 → 48.6 %) và tăng tỷ lệ nữ (50.5 → 51.4 %) theo xu hướng chung đô thị miền Nam.''' ]][[Tập_tin:Ds.jpg|nhỏ|'''Gia tăng dân số TP Gò Công (1979–2022) → thể hiện tốc độ tăng rõ rệt từ ~60 nghìn (sau 1975) lên hơn 150 nghìn năm 2022.''']]'''Nông nghiệp''': Lúa, dưa hấu, mãn cầu, sơ ri (giàu vitamin C).
 * '''Thủy sản''': 156.000 tấn/năm (tôm, cua, nghêu, sò).
 * '''Công nghiệp''': 3 KCN (Bình Đông, Phú Tân, Soài Rạp).
@@ Dòng 197: / Dòng 205: @@
 *# '''Khác''': Vọp, nham, hủ tíu, tôm xe cán, dưa hấu.
-== 5. Văn hóa & Lễ hội ==
+== Văn hóa & Lễ hội ==
 * '''Tín ngưỡng''': Phật giáo, Công giáo, Cao Đài; Tủ thờ Gò Công (nghệ thuật quốc gia).
@@ Dòng 206: / Dòng 214: @@
 * '''Âm nhạc''': "Ông hoàng nhạc Gò Công" '''Hoàng Phương''' (Hoa sứ nhà nàng, Mẹ Gò Công); Lê Dinh (Tình yêu trả lại trăng sao).
-== 6. Du lịch & Địa điểm ==
+== Du lịch & Địa điểm ==
 # '''Biển Tân Thành''': Du lịch sinh thái.
@@ Dòng 214: / Dòng 222: @@
 # '''Vườn táo, cù lao ven biển'''.
-== 7. Giao thông & Giáo dục/Y tế ==
+== Giao thông & Giáo dục/Y tế ==
 * '''Giao thông''': QL50, Cầu Mỹ Lợi (2015); đường thủy sông Vàm Cỏ.
 * '''Giáo dục''': Trường Trung cấp Gò Công (cơ khí, kế toán).
 * '''Y tế''': Bệnh viện Gò Công (trung tâm khu vực).
-== 8. Tương lai (Sau 2025) ==
-* Khu vực Gò Công trở thành '''4 phường đô thị''' của Đồng Tháp mới.
-* Tập trung '''du lịch sinh thái biển''', '''kinh tế xanh''', bảo tồn văn hóa.