Bước tới nội dung

Tóm tắt về Gò Công

Từ Gò Công Wiki - Bách khoa toàn thư về Gò Công

Thông tin Tổng quan

Gò Công là vùng đất địa linh nhân kiệt, nổi tiếng với câu thơ: "Thanh lịch Gò Công xứ biết chơi, Địa linh nhơn kiệt quả như lời." (Nam Kỳ phong tục nhơn vật diễn ca)

Thông số Chi tiết
Tọa độ 10°22′B 106°40′Đ
Diện tích 102,36 km²
Dân số (2022) 151.937 người
Mật độ 1.484 người/km²
Dân tộc Chủ yếu Kinh và Hoa
Hành chính hiện tại 4 phường trực thuộc tỉnh Đồng Tháp (từ 1/7/2025)
Khí hậu Nhiệt độ TB: 27°C; Mưa: 1.210–1.424 mm/năm
Đặc trưng Sinh thái ngập mặn (7.500 ha), kinh tế biển, văn hóa Nam Bộ

Lịch sử Hành chính

Gò Công trải qua 7 tên gọi chínhnhiều lần sáp nhập/giải thể. Dưới đây là bảng timeline từ thời Khmer đến nay:

Thời kỳ Tên gọi/Tổ chức Sự kiện chính Diện tích/Dân số
Trước 1757 Lôi Lạp (雷巤) Phủ Khmer (Chân Lạp) -
1757–1885 Huyện Tân Hòa (thuộc Gia Định) Chúa Nguyễn tiếp quản; Làng Thuận Tắc/Ngãi -
1885 Làng Thành Phố Pháp hợp nhất 2 làng, đô thị đầu tiên Nam Kỳ 32 ha
1900–1956 Tỉnh Gò Công (Pháp thuộc) Thành tỉnh riêng (1/1/1900); 5 tổng -
1956–1963 Sáp nhập vào Định Tường VNCH giải thể tỉnh -
1963–1976 Tỉnh Gò Công (VNCH) Tái lập; 4 quận -
1976–1987 Thị trấn Gò Công (huyện Gò Công) Sáp nhập Tiền Giang; hạ cấp ~60.000 (1979)
1987–2024 Thị xã Gò Công Tái lập; 10 đơn vị xã 96.352 (2013)
1/5/2024–30/6/2025 Thành phố Gò Công Nâng cấp; 7 phường + 3 xã 151.937 (2022)
Từ 1/7/2025 4 Phường trực thuộc Đồng Tháp Giải thể TP; sáp nhập tỉnh mới Xem bảng dưới

Sáp nhập 2025 (Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15): Giảm từ 10 → 4 phường:

Phường mới Cơ sở hình thành Diện tích (km²) Dân số
Gò Công P1 + P5 + Long Hòa 10,06 36.124
Long Thuận P2 + Long Thuận 8,3 29.715
Bình Xuân Long Chánh + Bình Xuân 34,42 32.052
Sơn Qui Long Hưng + Tân Trung + Bình Đông 49,49 48.590

Dân số

Bảng ước tính dân số, cơ cấu giới và tuổi (Gò Công) — 1979 → 2022

Năm Dân số (người) Nam (%) Nữ (%) 0–14 (%) 15–64 (%) 65+ (%) Ghi chú nguồn / phương pháp
1979 (không tìm thấy chính thức)~ 60.000 (ước) 49.5 50.5 34 60 6 ước theo quy mô thị xã nhỏ sau 1975, dùng tốc độ tăng dân số địa phương giai đoạn đầu (phương pháp: nội suy lịch sử tỉnh/đô thị)
1989 (không tìm thấy chính thức)~ 68.000 (ước) 49.4 50.6 30 64 6 ước (nội suy theo đà tăng dân số đô thị miền Nam)
1999 (không tìm thấy chính thức)~ 78.000 (ước) 49.3 50.7 28 66 6 ước, gần với xu hướng giảm % trẻ em sau 1990
2009 (không tìm thấy chính thức)~ 87.000 (ước) 49.1 50.9 25 68 7 ước, dựa trên tốc độ tăng giai đoạn 1999–2009
2013 96.352 (chính thức — nguồn địa phương 2013) 48.9 51.1 23 69 8 số được công bố trên cổng thông tin tỉnh (tham khảo).
2019 (gần mốc tổng điều tra 2019) ≈ 140.000–150.000 (ước/khai báo khác nhau) 48.8 51.2 22 69 9 dùng tỷ lệ tuổi/gới của Tổng điều tra 2019 cho khu đô thị làm tham chiếu; chưa có bảng một nguồn duy nhất cho Gò Công (chỉ có số toàn tỉnh/các huyện).
2022 151.937 (chính thức, công bố khi thành lập thành phố Gò Công) 48.6 51.4 21 70 9 Số dân 151.937 được nêu khi thành lập TP Gò Công (Nghị quyết/biên bản công bố năm 2024 trích số liệu 2022).

Xu hướng: Tăng trưởng 2,5%/năm; nữ tăng nhẹ do đô thị hóa.

Kinh tế & Đặc sản

  • Tỷ lệ Nam/Nữ → duy trì cân bằng, với xu hướng giảm nhẹ tỷ lệ nam (49.5 → 48.6 %) và tăng tỷ lệ nữ (50.5 → 51.4 %) theo xu hướng chung đô thị miền Nam.
    Gia tăng dân số TP Gò Công (1979–2022) → thể hiện tốc độ tăng rõ rệt từ ~60 nghìn (sau 1975) lên hơn 150 nghìn năm 2022.
    Nông nghiệp: Lúa, dưa hấu, mãn cầu, sơ ri (giàu vitamin C).
  • Thủy sản: 156.000 tấn/năm (tôm, cua, nghêu, sò).
  • Công nghiệp: 3 KCN (Bình Đông, Phú Tân, Soài Rạp).
  • Đặc sản nổi bật:
    1. Sơ ri Gò Công: Ngọt thanh, vỏ mỏng.
    2. Mắm Gò Công: Mắm tôm chua, cá linh.
    3. Sam biển & Nghêu: Từ Vàm Láng, Tân Thành.
    4. Bánh vá (bánh giá): Chỉ có ở Chợ Giồng.
    5. Khác: Vọp, nham, hủ tíu, tôm xe cán, dưa hấu.

Văn hóa & Lễ hội

  • Tín ngưỡng: Phật giáo, Công giáo, Cao Đài; Tủ thờ Gò Công (nghệ thuật quốc gia).
  • Lễ hội: Kỳ yên đình làng, cúng đất, cầu mưa.
  • Ca dao nổi tiếng:
    • "Đèn nào cao bằng đèn Châu Đốc, Gió nào độc bằng gió Gò Công."
    • "Anh ơi về tới Gò Công, Nhớ mua bánh giá chợ Giồng tặng em."
  • Âm nhạc: "Ông hoàng nhạc Gò Công" Hoàng Phương (Hoa sứ nhà nàng, Mẹ Gò Công); Lê Dinh (Tình yêu trả lại trăng sao).

Du lịch & Địa điểm

  1. Biển Tân Thành: Du lịch sinh thái.
  2. Dinh Đốc phủ Hải: Kiến trúc Pháp-Việt.
  3. Lăng Trương Định: Anh hùng dân tộc.
  4. Đình Trung & Đình Tân Đông.
  5. Vườn táo, cù lao ven biển.

Giao thông & Giáo dục/Y tế

  • Giao thông: QL50, Cầu Mỹ Lợi (2015); đường thủy sông Vàm Cỏ.
  • Giáo dục: Trường Trung cấp Gò Công (cơ khí, kế toán).
  • Y tế: Bệnh viện Gò Công (trung tâm khu vực).