Ly kì chợ Mãnh Ma

Giồng Xe nằm phía dưới Giồng Tháp (thuộc làng Tân Niên Tây, nay là xã Tân Tây, huyện Gò Công Đông) là một giống đất cao chạy dài, phía trên nối liền Giồng Tháp và phía dưới nối với xẻo Ông Trinh, chiều dài đến trên 3.000 thước, bề ngang hơn 20 thước.

Mặt giồng cát đỏ, đến năm 1968 là bãi tha ma, mồ mả chen chúc liên tiếp, trông xa tít mắt. Phía trên đầu giồng, có một cái giếng xưa, xây bằng đá ong, trét hồ ô dước rất chắc, lòng giếng nhỏ hẹp, đáy sâu thăm thẳm, nhưng về sau giếng ấy bị vùi lấp mất dấu.

Thuở xưa, giồng này là đại lộ, từ Giồng Sơn xóm Bà Trà chạy thẳng đến xóm Mãnh, rồi nối liền với đầu Giồng Tháp, đến cuối cùng là Giồng Xe. Chính giữa giồng có cái tháp xưa, nay không còn dấu tích, chỉ còn cái tên lưu truyền là Giồng Tháp.

Giồng Xe có truyền thuyết do người xưa thuật lại, như sau: Có hai chị em người ở xóm chợ, rủ nhau đi thăm nhà một người bà con ở làng Mỹ Xuyên. Lúc buổi chiều tính trở về nhà, nhưng thấy trời còn nắng, nên ở nán lại chơi, đợi mát dịu sẽ về. Đến khi ra về thì mặt trời gần sắp lặn, hai chị em đi vội vã. Lúc về gần đến Giồng Xe thì trời tối. Cảm thấy mệt nhọc và chân quá mỏi, hai người đều ngồi xuống nghỉ mệt.

Đường về nhà còn xa, chốc lát đứng dậy đi, bất giác chị em đi lạc lối, vào một cái chợ đêm, thấy đèn đuốc đốt đỏ, thiên hạ xôn xao, cười nói ồn ào, có người lạ và người quen chen chân mua, bán. Hai chị em vui vẻ vào trong và dạo chơi theo hàng phố, cửa hàng bán buôn như chợ tết, với nhiều mặt hàng bánh, trà, rượu, áo khăn, đèn hoa, tạp vật, không thiếu món chi.

Hai chị em cũng mua một ít bánh quà và đồ vật. Chợ nhóm đến khuya, chị em cảm thấy mệt mỏi quá, ngồi xuống góc chợ để nghỉ chân, rồi ngủ hồi nào không hay. Đến sáng ngày, mặt trời mọc sáng trưng, người chị tỉnh dậy trước, thấy đầu, mặt nặng nề, loáng choáng, mở mắt ra trông cảnh lạ lùng; trong khi người em còn nằm mê man, gối đầu trên gò đất nằm giữa đám tranh nát, cỏ khô.

Chị đánh thức em tỉnh dậy để chứng kiến một đêm màn trời chiếu đất. Xem lại bên mình chỉ còn cái gói trầu cau, có một mớ đất cục, lẫn lộn với lá cây đồng cỏ dại. Hai chị em nhìn nhau ngượng cười và nhớ lại đêm qua chị em đi chợ đêm có mua quà bánh… Rùng mình, chị em vội vã đi khỏi xóm mồ hoang, cỏ rậm. Từ đó về sau, vùng đất này có bài thơ truyền lại, kể về câu chuyện kỳ lạ này:

Nghe đâu nhóm chợ Mãnh Ma dị kỳ.

Phố phương hàng quán thiếu chi,

Chen chân mua bán khác gì chợ xuân.

Trong ngoài đèn đuốc sáng trưng,

Người quen gặp gỡ chào mừng hỏi han.

Trà sen rượu để bày hàng,

Hoa thơm, bánh ngọt, trang hoàng lụa the.

Cơn ám ảnh lúc say mê,

Sống mộng huyễn hoặc như là thế gian.

Gẫm xem thế sự tuần hoàn,

Hư hư thiệt thiệt mơ màng, chiêm bao.

Về sau, vì sự đồn đại, thiên hạ phân vân, người thì cho là thật, người gọi là “ma”. Nhiều người cho rằng, vì hai chị em đi về vội vã lúc chiều tối, khi đến Giồng Xe quá mệt, lại gặp âm khí nặng nề xâm vào thần kinh, khiến thị giác hai người đều bị mê đi. Đến cái gò, có lẽ té xỉu, rồi nằm luôn một đêm, thần thức bị mê loạn nên thấy cảnh chợ tết.