Cầu Tây Ban Nha

Trên rạch Cửa-khâu ngày trước có một cây cầu sắt nối đường Phan-đình-Phùng với đường Phan-chu-Trinh. Xe cộ từ

Sài-gòn về thường mượn cầu này. Với thời gian sắt đá cũng mòn, cầu hư sập, xe cộ Sài gòn về phải tìm ngã khác. Cầu bị bỏ trên 50 năm. Tới năm 1943 Nhựt-Bổn đến Việt-Nam. Trong lúc chiến tranh cần dùng sắt thép để đóng tàu và đúc võ-khí, người Nhựt mướn một thầu-khoán Việt-Nam là ông Tư Bảy trục những mảnh cầu này lên để lấy sắt.

Năm 1968, một toán công binh Tây-ban-nha qua giúp Việt-Nam, đến dùng cây ván bắt lại cây cầu này cho sự giao thông thuận lợi trong thời chiến. Để nhớ ơn những người bạn đồng minh đến giúp mình, chánh quyền đặt tên cho cầu này là cầu Tây-ban-nha. Tiếc rằng bề ngang cầu nầy chỉ có 1 thước 40. Ngoài người đi bộ, xe đạp và xe gắn máy, xe lam 3 bánh cũng không qua lọt. Sao lạ vậy ? Đã làm thì làm cho luôn, như vậy có phải mất công sau này làm lại tất cả cho xe hơi cũng qua được khi tiến-bộ cần mở mang thêm nữa ? Theo lời đồng bào địa phương kể lại, cây cầu này được mang tên là cầu Tây-Ban-Nha có một giai thoại đáng buồn cười và tủi hổ, nhận thấy không lợi ích gì nên chúng tôi không cần nêu lên sâu rộng, để đọc giả tỉnh nhà suy luận và tìm hiểu tại sao cây cầu bắt quá hẹp ?

Tây Ban Nha hồi năm 1965 có giúp Chính quyền cũ Sài Gòn về Y tế tại Gò Công theo Chương trình Viện trợ phi Quân sự như sau:

SPAIN –  NONMILITARY AID TO VIET NAM

In December 1965 the government of Spain announced that as a result of a request by the government of Vietnam, it would provide a medical mission of twelve to fourteen men to the Republic of Vietnam. Negotiations over support arrangements were made in co-ordination with the U.S. Agency for International Development and the Vietnamese Minister of Health. The major points of this arrangement were that the government of Spain would pay the team’s salaries and allowance, plus fifty dollars a month per member for subsistence, and the United States would pay all other costs.

It was decided to locate the team of four doctors, one quartermaster, a captain, and seven nurses in Go Cong Province in the IV Corps Tactical Zone. The team arrived in Vietnam on 8 September and on 10 September it replaced the US Military Provincial Health ***istance Program team at the province hospital in Go Cong.

Xin dịch ra tiếng Việt:

TÂY BAN NHA –  VIỆN TRỢ PHI QUÂN SỰ CHO VIỆT NAM:

Tháng 12 năm 1965, Chính Phủ Tây Ban Nha loan báo rằng do kết quả thảo luận về yêu cầu của CHVN, nước TBN sẽ gởi một Đoàn y tế gồm 12 đến 14 nhân viên đến CHVN. Các cuộc thảo luận về hoạch định viện trợ được thực hiện kết hợp với AID của Mỷ và bộ Y tế Việt Nam. Những điểm chính của cuộc hoạch định nầy là: Chính phủ Tây Ban Nha sẽ trả lương và phụ cấp cho Đoàn Y tế cộng thêm 50 đô la mỗi tháng cho từng thành viên để sinh hoạt và Mỹ sẽ trả mọi chi phí khác.

Quyết định là cử Đoàn y tế với 4 bác sĩ, một trưởng đoàn, một đại uý và 7 y tá phục vụ tại Tỉnh Gò Công thuộc Vùng IV Chiến thuật. Toán Y tế sẽ đến Việt Nam vào ngày 8 tháng 9 – 1966 và ngày 10 tháng 9 thay thế Đoàn Viện trợ Quân sự Hoa Kỳ về Y tế Tỉnh tại Bịnh viện Tỉnh Gò Công.