Gò Công Wiki - Bách khoa toàn thư về Gò Công - Đóng góp của người dùng [vi]

Dinh tỉnh trưởng

2026-04-16T14:46:41Z

Admin:

[[Tập tin:Image-74.jpg|nhỏ|Dinh Chánh Tham Biện tỉnh Gò Công]]
[[Tập tin:Image-44.jpg|nhỏ|Ba cuộc Hội-chợ vào năm 1938, 1940, 1942 được lập trong khuôn viên rộng rãi này. Hiện thời trong vòng thành, dinh tỉnh-trưởng được phân lô theo mé đường để cất thêm những cơ-sở cần-thiết do sự phát-triển của hành-chánh như Hội-trường, Ty Thuế-vụ, Kho vật-liệu v.v… Tỉnh cũng đã xây cất một cư-xá sát bên sân vận động.]]
Năm 1867, Pháp thâu trọn Nam Kỳ, Pháp đổi sáu tỉnh thành 27 vùng Tham biện. Huyện Tân Hoà của cựu trào được đổi thành Tham Biện Gò Công (Inspection de Gò Công) và do một viên sĩ quan Hải quân cấp bực Trung uý làm Chánh Tham Biện. Sau Tham biện Gò Công đổi thành Hạt Gò Công (Arrondissement de Gò Công) và đến ngày 20 – 12 – 1899 bằng một nghị định của Soái phủ Sài Gòn bỏ các Hạt và thành lập tỉnh. Tỉnh Gò Công (Province de Gò Công) chính thức lập kể từ ngày nầy và là 1 trong 21 tỉnh Nam Kỳ kể từ đó. Trở lại dù sau nầy viên chức đứng đầu Tỉnh Gò Công là Tỉnh Trưởng (Chef de Province) nhưng dân Gò Công quen gọi là Chánh Tham Biện (Administrateur) và chỗ ở của viên quan nầy gọi là Dinh Chánh Tham Biện hay Dinh Ông Chánh.

Dinh được Tây cất kiên cố bằng gạch ngói chở từ chính quốc sang. Đây là dinh thự đồ sộ đầu tiên ở Nam Kỳ (trừ Sài Gòn) bắt đầu xây năm 1885 và xong vài năm sau. Sở dĩ lấy mốc 1885 làm năm xây cất dinh thự nầy là do tôi, người viết những dòng nầy, năm 1985 có dịch cho UB Huyện Gò Công Đông một văn bản do Công Hoà Pháp gởi cho Nhà Chức trách Tỉnh Gò Công cũ, yêu cầu ngưng sử dụng dinh thự dành cho viên Chủ Tỉnh vì dinh thự nầy khi xây cất Sở Tạo Tác thuộc Bộ Hải Quân Pháp dự trù sử dụng 1 trăm năm. Đến năm 1985 là đúng hạn nên báo cho Nhà Chức trách Gò Công đừng sử dụng, nguy hiểm. Gò Công có nhiều dinh thự và ngôi nhà Tây cất nhưng duy nhất chỉ có Dinh Chánh Tham Biện nầy Tây báo cho ta mà thôi. Lúc đó tôi dịch vì tôi là Giáo viên Tổ trưởng Ngoại ngữ của trường Trung học Trương Định, Ủy Ban nhờ trường xem coi văn thư chữ Pháp do Tỉnh chuyển xuống nói gì, Trường giao cho tôi và tôi dịch, xong giao cho Chánh văn phòng Ùy Ban lúc đó là ông Nguyễn Văn Rí. Và Ủy Ban cho ngưng sử dụng dinh thự nầy.

Đi các tỉnh nào thuộc Nam Kỳ cũ ta đều thấy hình dáng kiểu dinh thự nầy. Nhưng Dinh Chánh Tham Biệm Gò Công là to và đẹp hơn hết. Hiện Dinh xưa vẫn còn lại, nét phai tàn lộ rõ vẻ ngoài. Chứng tích còn đó nhưng thời gian sẽ đưa Dinh vào dĩ vãng.

Thêm nữa khung viên của Dinh Chánh Tham Biện thật rộng lớn. Đông giáp Sân Vận Động Gò Công và Toà án. Nam giáp đường Thái Lập Thành nay là đường Nguyễn Văn Côn. Tây giáp đường Trần Hưng Đạo và Bắc giáp đường Lộ Dương nay là đường Nguyễn Trọng Dân

Trong khung viên toà nhà Chánh tham biện xưa dọc theo lộ phía Tây (đường Trần Hưng Đạo) có Toà Hành Chánh, nơi làm việc của Chánh Tham Biện và các ban ngành. Tên của toà nầy cho tới năm 1945 kêu bằng tiếng Tây như từ 1868 gọi là Inspection de Go Cong nhưng người dân quen với cách cai trị của Triều đình cũ gọi là Toà Bố.<ref>Phan Thanh Sắc</ref>

== Sai phạm trong dự án trùng tu — dẫn tới công trình bị ảnh hưởng nghiêm trọng ==
[[Tập tin:Kế hoạch trùng tu.jpg|nhỏ|Kế hoạch trùng tu]]
[[Tập tin:Hình ảnh khi phá vỡ từ Dinh tỉnh trưởng Gò Công còn lại.webp|nhỏ|Hình ảnh khi phá vỡ từ Dinh tỉnh trưởng Gò Công còn lại]]
Khi dự án “Nâng cấp di tích kiến trúc nghệ thuật Dinh Tỉnh Trưởng Gò Công” được triển khai (khởi công từ tháng 2/2023) thì phần lớn kiến trúc gốc đã bị tháo dỡ, chỉ còn lại phần nhỏ mặt tiền — gây bức xúc người dân.<ref>https://tuoitre.vn/de-xuat-thanh-tra-toan-dien-du-an-nang-cap-di-tich-kien-truc-nghe-thuat-dinh-tinh-go-cong-20251101110450992.htm</ref>

Các quy trình: phê duyệt tên dự án, thẩm định thiết kế, lựa chọn nhà thầu… được ghi nhận là có nhiều sai sót. VOV có đăng bài Dinh tỉnh trưởng Gò Công (Đồng Tháp) “biến mất” trách nhiệm thuộc về ai? <ref>https://vov.vn/xa-hoi/dinh-tinh-truong-go-cong-dong-thap-bien-mat-trach-nhiem-thuoc-ve-ai-post1242866.vov</ref> cho biết việc phê duyệt thuộc về UBND thị xã Gò Công và cá nhân ông [[Giản Bá Huỳnh]] (nguyên Chủ tịch UBND thị xã Gò Công) ký phê duyệt.

== Chú thích ==
[[Thể loại:Địa lý]]
<references />

Giản Bá Huỳnh

2026-04-15T21:08:10Z

Admin:

Gò Công Wiki:Phủ nhận chung

2026-02-23T18:20:24Z

Admin:

===Quy định về bài viết===

Mọi bài viết phải được viết bằng tiếng Việt có dấu hoặc tiếng Anh.

Nghiêm cấm mọi hình thức quảng cáo, đưa bài viết vào diễn đàn nhưng link download ở một nơi khác. Hãy dùng chức năng Đính kèm ở diễn đàn hoặc upload lên host Free.

Bài viết phải được đăng vào những mục hợp lý. Thành viên không đuợc đăng 2 bài cùng một nội dung ở 2 nơi khác nhau trên diễn đàn. Sẽ bị xóa bài mà không cần thông báo.

Gởi bài đúng nơi quy định, nên đọc các dòng Chú ý trước khi tạo chủ đề mới. Nếu bài sai quy định sẽ bị xóa và giam nick một ngày mà không cần thông báo.

Không gởi bài có nội dung hình ảnh đồi truỵ.

Tất cả các code bắt buộc phải đặt trong thẻ CODE, PHP hoặc HTML. KHÔNG được để code trơ hoặc cho code vào thẻ QUOTE. Bài viết vi phạm sẽ bị xóa mà không cần thông báo.

Không được phép gởi bài kiếm tiền trên mạng, quảng cáo sản phẩm lên diễn đàn với bất kỳ hình thức nào.

Trước khi viết bài để hỏi thông tin hoặc yêu cầu trợ giúp, thành viên nên sử dụng công cụ tìm kiếm của diễn đàn để tìm xem vấn đề mình gặp đã được thảo luận chưa. Trước khi viết hồi âm trả lời một chủ đề nào đó, thành viên nên lưu ý đọc hết những hồi âm đã có trong chủ đề để tránh trùng lặp. Nội dung hồi âm phải thật sát với chủ đề. Tránh viết những nội dung vô ích, không có giá trị như “ok”, “không hiểu”, “cũng được”, v.v.

Để các bài viết mình được chú ý và không vi phạm qui tắc diễn đàn thành viên nên sử dụng tiếp đầu ngữ có sẵn khi viết bài.

Khi viết bài, thành viên nên chọn chủ đề hợp lý. Chủ đề phải tóm tắt đuợc nội dung của bài viết, nhưng không nên dài quá. Tránh viết những chủ đề như “Cứu tôi với”, “Xem nè”, v.v. Chủ đề của bài viết không được chứa địa chỉ URL đến bất cứ đâu. Trong phần nội dung của bài viết, thành viên phải nêu đầy đủ vấn đề muốn hỏi hoặc thảo luận. Thành viên càng mô tả chi tiết bao nhiêu thì sẽ càng nhận được hồi âm chi tiết bấy nhiêu.

Nghiêm cấm viết những nội dung khiêu khích, lăng mạ, làm nhục người khác. Nếu thành viên muốn “nói chuyện riêng” với ai đó thì hãy gửi tin nhắn cá nhân cho họ, không được viết công khai trên diễn đàn.

Nghiêm cấm viết bài với nội dung của người khác mà cho đó là lời của mình. Nếu muốn dùng lại lời của người khác, thành viên phải trích dẫn đầy đủ danh tánh của người đó.

Thành viên nên có lời cảm ơn khi nhận được sự hỗ trợ từ các thành viên khác về vấn đề mình gặp phải. Những lời cảm ơn sẽ giúp chúng ta có một diễn đàn văn minh và nghiêm túc.

Những thành viên không tuân thủ theo nội quy của diễn đàn sẽ được ban quản trị diễn đàn nhắc nhở, cảnh cáo và sẽ bị xóa tài khoản thành viên nếu vẫn tiếp tục vi phạm nội quy của diễn đàn sau khi đã được nhắc nhở, cảnh cáo.

Ban quản trị diễn đàn có quyền chỉnh sửa nội quy này vào bất kỳ lúc nào mà không cần thông báo trước với các thành viên.

Vũ Dương Tùng

2026-02-23T18:05:02Z

Admin: Trang mới: “'''Vũ Dương Tùng''' (sinh 3 tháng 7 năm 1841 tại Gò Công, nay thuộc Tiền Giang - mất 11 tháng 9 năm 1925 tại An Giang) là một nhà báo Việt Nam. Ông từng viết cho nhiều tờ báo như Gia Định báo, Phan Yên báo, Nông cổ mín đàm. Sinh ra trong gia đình Nho học nhưng Vũ Dương Tùng sớm có niềm đam mê về chữ Việt hiện đại cùng với báo chí. Tích luỹ kinh nghiệm sống, ông dần tham gia làng…”

'''Vũ Dương Tùng''' (sinh 3 tháng 7 năm 1841 tại Gò Công, nay thuộc Tiền Giang - mất 11 tháng 9 năm 1925 tại An Giang) là một nhà báo Việt Nam. Ông từng viết cho nhiều tờ báo như Gia Định báo, Phan Yên báo, Nông cổ mín đàm.

Sinh ra trong gia đình Nho học nhưng Vũ Dương Tùng sớm có niềm đam mê về chữ Việt hiện đại cùng với báo chí. Tích luỹ kinh nghiệm sống, ông dần tham gia làng báo. Với một số bài báo thử viết ban đầu và được in, ông mạnh dạn viết nhiều và chuyển hẳn sang nghề báo. Vợ ông quản lý gia sản tốt nên ông có thể yên tâm tập trung vào nghề.

== Đóng góp ==
Văn của ông đơn giản, dễ hiểu nhưng sâu sắc, dễ thuyết phục độc giả. Ông từng cùng Lương Khắc Ninh viết một số bài cho mục Thương cổ luận tồn tại hơn 100 số trên Nông cổ mín đàm.

== Đánh giá ==
Ông được Huỳnh Tịnh Của, nhà báo kỳ cựu thời xưa, đánh giá:<blockquote>Vũ Dương Tùng đã có công lớn trong việc truyền bá chữ Quốc ngữ ở Việt Nam ta với cách hành văn giản dị mà dễ hiểu </blockquote>Phan Quang, nhà báo kỳ cựu thời nay, đánh giá:<blockquote>Với việc tham gia nhiều vào giới báo chí, hai người họ Vũ (Dương Tùng và Trọng Phụng) cùng góp phần thúc đẩy nền báo chí còn non trẻ và sơ khai của Việt Nam</blockquote>

== Về già ==
Vũ Dương Tùng nghỉ viết chừng khoảng ngoài năm 1900, khi một số báo ông cộng tác trước dần đóng cửa và ông cũng đã cao tuổi. Ông quay lại với việc quản lý ruộng đất của gia đình, rồi vui thú điền viên và mất trong lặng lẽ tại một trang trại của gia đình ở An Giang
[[Thể loại:Tiểu sử]]

Văn Thành Cao

2026-02-23T18:04:19Z

Admin: Trang mới: “'''Văn Thành Cao''' (1924 - 2022) nguyên là một tướng lĩnh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Thiếu tướng. Ông xuất thân là một Sĩ quan của quân đội Cao Đài, về sau hợp tác với Chính phủ Ngô Đình Diệm, từng giữ chức vụ Tổng cục phó Tổng cục Chiến tranh Chính trị thời Đệ Nhị Cộng hòa cho đến ngày chế độ Việt Nam Cộng hòa sụp đổ vào ngày cuối cùng của t…”

'''Văn Thành Cao''' (1924 - 2022) nguyên là một tướng lĩnh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Thiếu tướng. Ông xuất thân là một Sĩ quan của quân đội Cao Đài, về sau hợp tác với Chính phủ Ngô Đình Diệm, từng giữ chức vụ Tổng cục phó Tổng cục Chiến tranh Chính trị thời Đệ Nhị Cộng hòa cho đến ngày chế độ Việt Nam Cộng hòa sụp đổ vào ngày cuối cùng của tháng 4 năm 1975.

== Thân thế và sự nghiệp ==
Ông sinh vào ngày 12 tháng 11 năm 1924 trong một gia đình điền chủ tại Vĩnh Thạnh, Gò Công, Nam Kỳ thuộc Pháp. Khoảng năm 1939-1940, ông được cho là đã được Quân đội Pháp huấn luyện và đào tạo trở thành sĩ quan tại trường Nội ứng Nghĩa đinh (Nội ứng Nghĩa quân) ở Cái Vồn thuộc tỉnh Cần Thơ. Cùng học với ông ở đây có một tín đồ Cao Đài trẻ là Trình Minh Thế.

Sau cuộc trấn áp đạo Cao Đài của người Pháp, người Nhật đã can thiệp cho mở lại Tòa thánh Tây Ninh, đổi lại việc Giáo sư Thượng Vinh Thanh (Trần Quang Vinh), người tạm thời thay mặt Hộ pháp Phạm Công Tắc lãnh đạo các tín đồ Cao Đài Tòa thánh Tây Ninh, tập hợp các tín đồ hợp tác với Quân đội Nhật. Khá đông tín đồ Cao Đài được tuyển làm nhân công của xưởng đóng tàu Nichinan của Quân đội Nhật tại Nam kỳ. Một Lực lượng bán Vũ trang Cao Đài được ra đời với tên gọi Nội ứng Nghĩa binh, dưới danh nghĩa được Hoàng thân Cường Để chỉ thị thành lập để liên minh với Nhật Bản. Ông cùng với Trình Minh Thế cùng gia nhập lực lượng này với cấp bậc Vệ úy. Ngày 9 tháng 3 năm 1945, Lực lượng bán Vũ trang Cao Đài Tòa thánh Tây Ninh mặc đồng phục trắng, đội mũ bê-rê, vũ trang bằng gậy tre vọt nhọn tham gia hỗ trợ Nhật đảo chính Pháp tại Sài Gòn. Tuy nhiên, người Nhật thất trận và phải đầu hàng, chấm dứt Thế chiến thứ 2. Khi Pháp tái chiếm Nam kỳ, các nhóm Lực lượng Vũ trang Cao Đài Tòa thánh Tây Ninh tham chiến tại các mặt trận số 1 và số 2, chiến đấu ở mặt Đông và Bắc Sài Gòn. Tuy nhiên, trước sức mạnh của quân Pháp, các mặt trận nhanh chóng tan vỡ. Nhiều đơn vị vũ trang tan rã, hoặc trở thành những Lực lượng Quân phiệt cát cứ, không chịu sự chỉ huy thống nhất. Một số chức sắc cao cấp và chỉ huy quân sự Cao Đài đã đưa lực lượng của mình tự rút về Tây Ninh và tự xây dựng các căn cứ để bảo vệ Tòa thánh Tây Ninh.
[[Thể loại:Tiểu sử]]

Trương Mỹ Hoa

2026-02-23T18:03:39Z

Admin: Trang mới: “'''Trương Mỹ Hoa''' (tên thường gọi '''Bảy Thư''', sinh ngày 18 tháng 8 năm 1945) là một nữ chính trị gia người Việt Nam. Bà từng là Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kì 2002-2007, Phó Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa…”

'''Trương Mỹ Hoa''' (tên thường gọi '''Bảy Thư''', sinh ngày 18 tháng 8 năm 1945) là một nữ chính trị gia người Việt Nam. Bà từng là Bí thư Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam nhiệm kì 2002-2007, Phó Chủ tịch Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa X nhiệm kì 2002-2007 thuộc đoàn đại biểu tỉnh Tiền Giang.

== Xuất thân ==
Trương Mỹ Hoa (tên thường gọi '''Bảy Thư''') sinh tại xã Bình Ân thuộc tỉnh Gò Công (ngày nay thuộc xã Tân Điền, tỉnh Đồng Tháp), người dân tộc Kinh, không theo tôn giáo nào. Sau khi từ nhiệm và rời khỏi cương vị của mình, bà sống tại Thành phố Hồ Chí Minh.
[[Thể loại:Tiểu sử]]

Trần Văn On

2026-02-23T18:02:11Z

Admin: Trang mới: “'''Trần Văn On''' (sinh năm 1948) là một phi công Việt Nam. Ông phục vụ trong Không lực Việt Nam Cộng hòa thời gian từ 1973 đến 1975. Và sau đó ông chuyển sang Không quân Nhân dân Việt Nam và tham gia trận cường kích quan trọng vào cuối cuộc chiến. == Tiểu sử == Trần Văn On sinh năm 1948, quê ông nay là ấp Bình An xã Vĩnh Hựu, tỉnh Gò Công (nay thuộc huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Gi…”

'''Trần Văn On''' (sinh năm 1948) là một phi công Việt Nam. Ông phục vụ trong Không lực Việt Nam Cộng hòa thời gian từ 1973 đến 1975. Và sau đó ông chuyển sang Không quân Nhân dân Việt Nam và tham gia trận cường kích quan trọng vào cuối cuộc chiến.

== Tiểu sử ==
Trần Văn On sinh năm 1948, quê ông nay là ấp Bình An xã Vĩnh Hựu, tỉnh Gò Công (nay thuộc huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang).

Năm 1968, khi học hết lớp 10, đỗ tú tài thì ông bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa buộc đi lính trong đợt tổng động viên. Do có sức khỏe tốt, có học vấn nên ông bị chuyển qua dự bị không quân. Năm 1971 thì được đưa sang Mỹ học lái máy bay A-37.

Năm 1973, ông được điều về Không đoàn Đà Nẵng, trong đội hình của Phi đoàn 550 nhưng thường xuyên ''chống lệnh''.

Sau khi Đà Nẵng được giải phóng, ông được các phi công Không quân nhân dân Việt Nam giải thích, Trần Văn On quyết định ra trình diện quân cách mạng và đề đạt nguyện vọng xin được chiến đấu

Ngày 27 tháng 4 năm 1975 ở Phù Cát, Trần Văn On tình nguyện xin đi ném bom sân bay Tân Sơn Nhất. Ông được điều vào Phan Rang cùng với Hoàng Mai Vượng tham gia phi đội A-37 mới thành lập.

Ngày 28 tháng 4 năm 1975, Phi đội Quyết thắng do Nguyễn Thành Trung chỉ huy ném bom sân bay Tân Sơn Nhất, làm tê liệt hoàn toàn sân bay, buộc người Mỹ phải thay đổi cách di tản.

Sau khi miền Nam giải phóng, ông tiếp tục công tác tại Trung đoàn 937 Cần Thơ. Và cùng với Nguyễn Thành Trung làm công tác bay huấn luyện phi công mới và trực tiếp tham chiến ở một số hải đảo. Ông đã từng một mình lái máy bay A-37 chở bom đánh 3 trận giải phóng đảo Vai.

Trong chiến dịch phản công Tây-Nam, ông tiếp tục lái máy bay đi chiến đấu.

Năm 1977, do hoàn cảnh gia đình nên ông xin phép trở về quê, tiếp tục làm nghề nông.

Sau 30 năm ''biến mất'', đồng đội của ông mới tìm ra địa chỉ và mời ông ra Hà Nội tham gia cuộc gặp mặt những thành viên Phi đội Quyết Thắng. Đồng thời, chiến tích của ông năm 1975 cũng được chứng nhận.
[[Thể loại:Tiểu sử]]

Trần Văn Hai

2026-02-23T18:01:13Z

Admin: Trang mới: “'''Trần Văn Hai''' (1925 - 1975) nguyên là một tướng lĩnh Bộ binh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Chuẩn tướng. Ông xuất thân từ Trường Võ bị Quốc gia Việt Nam. Trong suốt thời gian tại ngũ, ông đã giữ những chức vụ ở các lĩnh vực khác nhau như: Tỉnh trưởng, Chỉ huy Binh chủng, Tổng Giám đốc ngành An ninh Nội chính, Chỉ huy Huấn khu và sau cùng là Tư lệnh đơn v…”

'''Trần Văn Hai''' (1925 - 1975) nguyên là một tướng lĩnh Bộ binh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, cấp bậc Chuẩn tướng. Ông xuất thân từ Trường Võ bị Quốc gia Việt Nam. Trong suốt thời gian tại ngũ, ông đã giữ những chức vụ ở các lĩnh vực khác nhau như: Tỉnh trưởng, Chỉ huy Binh chủng, Tổng Giám đốc ngành An ninh Nội chính, Chỉ huy Huấn khu và sau cùng là Tư lệnh đơn vị Bộ binh cấp Sư đoàn. Ông là một trong năm tướng lĩnh đã tự sát vào ngày cuối cùng của Việt Nam Cộng hòa.

== Tiểu sử & Binh nghiệp ==
Ông sinh vào tháng 1 năm 1925 trong một gia đình điền chủ tại Cần Thơ, miền Tây Nam phần Việt Nam. Năm 1945, ông tốt nghiệp Trung học chương trình Pháp tại Mỹ Tho với văn bằng Tú tài bán phần (Part I). Sau đó, ông được tuyển dụng làm Công chức tại Mỹ Tho cho đến ngày gia nhập quân đội.

=== Quân đội Quốc gia Việt Nam ===
Cuối tháng 4 năm 1952, thi hành lệnh động viên, ông nhập ngũ vào Quân đội Quốc gia, mang số quân: 45/102.692. Theo học khóa 7 Ngô Quyền tại trường Võ bị Liên quân Đà Lạt, khai giảng ngày 1 tháng 5 năm 1952. Ngày 25 tháng 2 năm 1953 mãn khóa tốt nghiệp với cấp bậc Thiếu úy hiện dịch. Ra trường, ông được phân bổ chức vụ Trung đội trưởng tại Tiểu đoàn 4 Việt Nam do Thiếu tá Đặng Văn Sơn làm Tiểu đoàn trưởng.

Cuối tháng 7 năm 1954, sau ngày ký hiệp định Genėve (20 tháng 7), ông được thăng cấp Trung úy phục vụ tại Phòng 2 thuộc Đệ tứ Quân khu Cao nguyên do Đại úy Đặng Hữu Hồng làm Trưởng phòng.

=== Quân đội Việt Nam Cộng hòa ===
Cuối tháng 10 năm 1955, sau khi nền Đệ nhất Cộng hòa ra đời, chuyên sang phục vụ cơ cấu mới là Quân đội Việt Nam Cộng hòa, ông được cử làm Tiểu đoàn phó Tiểu đoàn 262 đóng tại Ninh Hòa, Khánh Hòa. Tháng 12 cuối năm ông được thăng cấp Đại úy giữ chức vụ Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 81 Địa phương đồn trú tại Phan Thiết.

Đầu tháng 8 năm 1961, ông là một trong những người thành lập Trung tâm Huấn luyện Biệt động quân Dục Mỹ do Thiếu tá Vĩnh Biểu làm Chỉ huy trưởng đầu tiên.

Giữa năm 1962, ông được cử giữ chức vụ Trưởng khoa Hành quân kiêm Huấn luyện viên lớp "Biệt động Rừng núi sình lầy". Đầu năm 1963, ông được cử giữ chức vụ Trưởng khối Huấn luyện Trung tâm Huấn luyện Biệt động quân Dục Mỹ. Tháng 8 cùng năm, ông được thăng cấp Thiếu tá tại nhiệm.

Đầu năm 1965, ông được bổ nhiệm làm Tỉnh trưởng tỉnh Phú Yên thay thế Trung tá Phạm Anh. Ngày Quốc khánh Đệ Nhị Cộng hòa 1 tháng 11 cùng năm, ông được thăng cấp Trung tá tại nhiệm.

Hạ tuần tháng 3 năm 1966, ông được lệnh bàn giao chức vụ Tỉnh trưởng Phú Yên lại cho Trung tá Nguyễn Văn Bá. Ngay sau đó, ông được bổ nhiệm chức vụ Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy Biệt động quân Trung ương thay thế Chuẩn tướng Phan Xuân Nhuận. Tháng 11 năm 1967, ông được thăng cấp Đại tá tại nhiệm. Đầu tháng 6 năm 1968, ông bàn giao Bộ chỉ huy Biệt động quân lại cho Đại tá Trần Công Liễu. Sau đó ông được bổ nhiệm vào chức vụ Tổng giám đốc Tổng nha Cảnh sát Quốc gia thay thế Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Loan được cử giữ chức vụ Thanh tra tại Bộ Quốc phòng.

Tháng 7 năm 1970, ông được thăng cấp Chuẩn tướng tại nhiệm. Sau đó, ông được lệnh bàn giao chức vụ Tổng giám đốc Cảnh sát Quốc gia lại cho Thiếu tướng Trần Thanh Phong, để đi nhận chức vụ Tư lệnh Biệt khu 44 (gồm 4 tỉnh: Kiến Tường, Kiến Phong, Châu Đốc và An Giang).

Đầu năm 1972, thuyên chuyển ra Quân khu 2, ông được cử giữ chức vụ Phó Tư lệnh Quân đoàn II đặc trách Biên phòng. Đầu tháng 7 cùng năm ông được chỉ định giữ chức vụ Chỉ huy trưởng Trung tâm Huấn luyện Lam Sơn kiêm Chỉ huy trưởng Huấn khu Dục Mỹ thay thế Chuẩn tướng Võ Văn Cảnh chuyển đi làm Chỉ huy trưởng trường Hạ sĩ quan Đồng Đế, Nha Trang.

Cuối tháng 10 năm 1974, ông được lệnh bàn giao Quân trường Lam Sơn và Huấn khu Dục Mỹ lại cho Đại tá Nguyễn Hữu Toán. Sau đó, ông được bổ nhiệm chức vụ Tư lệnh Sư đoàn 7 Bộ binh thay thế Thiếu tướng Nguyễn Khoa Nam được bổ nhiệm chức vụ Tư lệnh Quân đoàn IV và Quân khu 4 thay Trung tướng Nguyễn Vĩnh Nghi.

* ''Sư đoàn 7 bộ binh vào thời điểm tháng 4/1975, nhân sự ở Bộ tư lệnh Sư đoàn và Chỉ huy các Trung đoàn được phân bổ trách nhiệm như sau:''

-Tư lệnh - Chuẩn tướng Trần Văn Hai

-Tư lệnh phó - Đại tá Phạm Đình Chi

-Tham mưu trưởng - Đại tá Bùi Huy Sảnh

-Chỉ huy Pháo binh - Đại tá Nguyễn Khắc Thiệu

-Trung đoàn 10 - Đại tá Trương Văn Bưởi

-Trung đoàn 12 - Đại tá Đặng Phương Thành

== 1975 ==
Trước sự kiện ngày 30 tháng 4 khoảng hơn một tuần, đích thân Tổng thống Thiệu cho máy bay riêng xuống đón ông di tản nhưng ông từ chối.

Chiều ngày 30 tháng 4, sau khi cho binh sĩ rời đơn vị theo lệnh của Tổng thống Dương Văn Minh, nửa đêm về sáng ngày 1 tháng 5 ông đã dùng thuốc Optalidon uống nguyên ống 20 viên tự vẫn trong phòng làm việc tại căn cứ Đồng Tâm, Mỹ Tho. Thi thể ông được mẹ và em trai đem về mai táng tại Nghĩa trang Chùa Vĩnh Nghiêm, Sài Gòn vào ngày 2 tháng 5 năm 1975, hưởng dương 50 tuổi.

Ông được đánh giá là một tướng thanh liêm, chăm lo tốt đời sống đối với binh sĩ thuộc quyền.

== Gia đình ==

* Phu nhân: Bà Phạm Thị Cúc
* Các con: Trần Dũng, Trần Xuân Lan, Trần Việt và Trần Việt Bình

[[Thể loại:Tiểu sử]]

Trần Công Tường

2026-02-23T18:00:00Z

Admin: Trang mới: “'''Trần Công Tường''' (1915 - 1990) là luật sư, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam trong Chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Quyền Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp chế của Hội đồng Bộ trưởng. == Tiểu sử == Trần Công Tường là con thứ tư của cụ Trần Công Kỉnh, hương cả làng Vĩnh Thạnh, tổng Hòa Đồng Hạ, tỉnh Gò Công (nay l…”

'''Trần Công Tường''' (1915 - 1990) là luật sư, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Việt Nam trong Chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Quyền Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp chế của Hội đồng Bộ trưởng.

== Tiểu sử ==
Trần Công Tường là con thứ tư của cụ Trần Công Kỉnh, hương cả làng Vĩnh Thạnh, tổng Hòa Đồng Hạ, tỉnh Gò Công (nay là tỉnh Tiền Giang) trong những năm 1920. Cụ Trần Công Kỉnh là người giàu lòng nhân nghĩa.

Các con trai của cụ Kỉnh đều thành đạt.

Ông Trần Công Đăng là bác sĩ nổi tiếng ở Gò Công, có uy tín và tận tâm giúp đỡ người nghèo. Năm 1958, chính quyền Ngô Đình Diệm mời ông ra làm Thứ trưởng bộ y tế nhưng ông từ chối, vẫn sống và làm việc ở Gò Công, luôn ủng hộ kháng chiến.

Ông Trần Công Vệ học giỏi nhất trường tỉnh Gò Công.

Xuất sắc nhất là người con thứ tư Trần Công Tường.
[[Thể loại:Tiểu sử]]

Nguyễn Văn Khang

2026-02-23T17:57:31Z

Admin: Trang mới: “'''Nguyễn Văn Khang''' (sinh năm 1956) là một chính khách Việt Nam. Ông từng giữ chức vụ Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang. Ông sinh năm 1956, quê ở tỉnh Gò Công (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Trước khi làm Chủ tịch Tỉnh, ông là Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy kiêm Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn rồi làm Phó Chủ tịch tỉnh. Thể…”

'''Nguyễn Văn Khang''' (sinh năm 1956) là một chính khách Việt Nam. Ông từng giữ chức vụ Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Tiền Giang.

Ông sinh năm 1956, quê ở tỉnh Gò Công (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Trước khi làm Chủ tịch Tỉnh, ông là Ủy viên Ban thường vụ Tỉnh ủy kiêm Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn rồi làm Phó Chủ tịch tỉnh.
[[Thể loại:Tiểu sử]]

Trần Thế Ngọc

2026-02-23T17:56:20Z

Admin: Trang mới: “'''Trần Thế Ngọc''' (sinh năm 1955) là một chính khách người Việt Nam. Ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bí thư Tỉnh ủy Tiền Giang khóa IX (2010-2015). Ông sinh ngày 9 tháng 1 năm 1955 tại xã Vĩnh Hựu, huyện Tây, tỉnh Gò Công (nay thuộc huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang), Việt Nam. Là con thứ 9 trong gia đình nên ông có tên là ''Mười Ngọc''. …”

'''Trần Thế Ngọc''' (sinh năm 1955) là một chính khách người Việt Nam. Ông nguyên là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Bí thư Tỉnh ủy Tiền Giang khóa IX (2010-2015).

Ông sinh ngày 9 tháng 1 năm 1955 tại xã Vĩnh Hựu, huyện Tây, tỉnh Gò Công (nay thuộc huyện Gò Công Tây, tỉnh Tiền Giang), Việt Nam. Là con thứ 9 trong gia đình nên ông có tên là ''Mười Ngọc''.
[[Thể loại:Tiểu sử]]

Nguyễn Văn Côn

2026-02-23T17:54:56Z

Admin: Trang mới: “Nguyễn Văn Côn (1893 - 1981(mất ngày 29-3 âm lịch)), ở tỉnh Gò Công (nay thuộc tỉnh Tiền Giang), nguyên Bí thư An Nam Cộng sản Đảng ở Gò Công, Bí thư Tỉnh ủy Gò Công năm 1945; Ông còn gọi là '''Chín Côn'''. Ông nội là cụ Nguyễn Văn Chung, phụ tá đắc lực của Phó lãnh binh Tình_Đặng Khánh Tình_trong cuộc khởi nghĩa của Trương Định. Thể loại:Tiểu sử”

Nguyễn Văn Côn (1893 - 1981(mất ngày 29-3 âm lịch)), ở tỉnh Gò Công (nay thuộc tỉnh Tiền Giang), nguyên Bí thư An Nam Cộng sản Đảng ở Gò Công, Bí thư Tỉnh ủy Gò Công năm 1945;

Ông còn gọi là '''Chín Côn'''. Ông nội là cụ Nguyễn Văn Chung, phụ tá đắc lực của Phó lãnh binh Tình_Đặng Khánh Tình_trong cuộc khởi nghĩa của Trương Định.
[[Thể loại:Tiểu sử]]

Nguyễn Trọng Nghĩa

2026-02-23T17:52:00Z

Admin: Trang mới: “'''Nguyễn Trọng Nghĩa''' là một chính trị gia người Việt Nam, Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Đại tướng. Ông hiện là Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIV, Bí thư Trung ương Đảng khóa XIV, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Đại biểu Quốc hội Việt Nam. Nguyễn Trọng Nghĩa sinh ngày 6 tháng 3 năm 1962, quê tại huyện Gò Công, tỉnh Tiền Giang (nay…”

'''Nguyễn Trọng Nghĩa''' là một chính trị gia người Việt Nam, Tướng lĩnh Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Đại tướng. Ông hiện là Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIV, Bí thư Trung ương Đảng khóa XIV, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam, Đại biểu Quốc hội Việt Nam.

Nguyễn Trọng Nghĩa sinh ngày 6 tháng 3 năm 1962, quê tại huyện Gò Công, tỉnh Tiền Giang (nay là phường Gò Công, tỉnh Đồng Tháp). Ông được sinh ra trong một gia đình có bảy người con và là con thứ năm nên có tên là Sáu Nghĩa.

Vợ ông hiện đang công tác tại Ban Tài chính Đài Phát thanh – Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh. Con gái Nguyễn Lê Huỳnh Trúc là thạc sĩ du học tại Mỹ, hiện đang là giảng viên khoa Quản trị kinh doanh Trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh.
[[Thể loại:Tiểu sử]]

Gioan Baotixita Nguyễn Sang

2026-02-23T17:48:06Z

Admin:

'''Gioan Baotixita Nguyễn Sang''' (sinh năm 1973) là một Linh mục Công giáo người Việt Nam, người sáng lập chương trình ''"Tiếng hát vì người nghèo"'', dùng tiếng hát của mình để quyên góp cho các chương trình từ thiện cho người nghèo.

== Cuộc đời và đạo nghiệp ==
Tên thật của ông là '''Nguyễn Tấn Sang''', sinh ngày 23 tháng 9 năm 1973 tại tỉnh Gò Công (ngày nay là thành phố Gò Công thuộc tỉnh Tiền Giang). Tên thánh của ông được đặt theo Thánh '''Gioan Baotixita''' (''John Baptist''), hay ''Gioan Tẩy giả''. Ông là người con thứ tư và cũng là trai út trong gia đình. Từ nhỏ, ông đã thể hiện sự yêu thích âm nhạc, đã tham gia nhiều chương trình văn nghệ ở trường và nhà thờ.

Về học vấn, thuở nhỏ, Nguyễn Sang theo học ở quê nhà. Năm 1991, ông tốt nghiệp phổ thông trung học tại trường Trương Định Gò Công. Năm 1995, ông tốt nghiệp chuyên ngành âm nhạc của trường Đại học Văn hóa Hà Nội - Chi nhánh II tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Sau khi tốt nghiệp đại học, năm 1995, ông thi vào lớp dự tu của Giáo phận Mỹ Tho. Năm 1997, ông thi vào Đại chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn. Ngày 27 tháng 6 năm 2002, ông được phong chức phó tế. Ngày 7 tháng 12 năm 2005, ông được thụ phong linh mục tại Nhà thờ chính tòa Mỹ Tho.

Trong những năm sau đó, Linh mục Nguyễn Sang lần lượt được phân công làm Phó xứ các giáo xứ Ba Giồng, Chợ Bưng, Tân Hiệp thuộc Giáo phận Mỹ Tho. Năm 2008, ông được bổ nhiệm làm Chánh xứ Nhà thờ Tân Hiệp. Đến ngày 17 tháng 3 năm 2011, ông được bổ nhiệm làm Linh mục chánh xứ Nhà thờ Ba Giồng, kiêm Giám đốc Trung tâm Hành hương Ba Giồng, thánh địa hành hương của Giáo phận Mỹ Tho.

Ngày 5 tháng 3 năm 2019, ông chính thức nhận chức vụ mới là Trưởng ban Caritas Giáo phận Mỹ Tho. Song song cùng công việc này, ông tiếp tục đảm đương các vai trò Linh mục chánh xứ Nhà thờ Ba Giồng, kiêm Giám đốc Trung tâm Hành hương Ba Giồng.

== Hát thánh ca ==
Các CD & DVD nhạc đạo công giáo được phát hành:

* '''Vol.01 - Dấu Ấn'''
* '''Vol.02 - Cùng Mẹ Con Dâng'''
* '''Vol.03 - Phù Vân'''
* '''Vol.04 - Đêm Tình Thánh'''
* '''Vol.05 - Tấm Bánh Cho Đời'''
* '''Vol.06 - Lòng Chúa Xót Thương'''
* '''Vol.07 - Lời Tạ Tội Của Đá'''
* '''Vol.08 - Ngày trở về'''
* '''Vol.09 - Chỉ Có Một Trên Đời'''
* '''Vol.10 - Giờ Thứ 9'''
* '''Vol.11 - Tiếng Gọi Fatima'''
* '''Vol.12 - Xin Là Muối Men'''
* '''Vol.13 - Giuse Người Công Chính'''
* '''Vol.14 - Cung Đàn Thánh'''
* '''Vol.15 - Adam Eva'''
* '''Vol.16 - Thiên Đường Ca'''
* '''Vol.17 - Con Dâng Chúa [DVD]'''
* '''Vol.18 - Lời Kinh Đêm'''
* '''Vol.19 - Chút Tình Con Thơ'''
* '''Vol.20 - Belem Xưa'''
* '''Vol.21 - Chặng Thứ 12'''
* '''Vol.22 - Máu Và Nước'''
* '''Vol.23 - Chút Lòng Son [DVD]'''
* '''Vol.24 - Chuyện Một Đêm Đông -'''
* '''Vol.25 - Nơi Belem 1 [DVD]'''
* '''Vol.26 - Chúa Mùa Xuân [DVD]'''
* '''Vol.27 - Chúa Mùa Xuân'''
* '''Vol.28 - Cho Con Biết Yêu Thương'''
* '''Vol.29 - Thắp Sáng Trong Con'''
* '''Vol.30 - Gọi Lời Yêu Thương'''
* '''Vol.31 - Vào Đời'''
* '''Vol.32 - Nơi Belem 2 [DVD]'''

Từ năm 2005, chương trình "Tiếng hát vì người nghèo" ra đời. Trong album đầu tiên với chủ đề "Dấu ấn" được phát hành 500 bản, chỉ trong vòng một tuần đã được bán hết. Sau nhiều lần tái bản, album đã phát hành đạt con số kỷ lục là 100.000 bản.

Nhiều ca khúc do Linh mục Nguyễn Sang trình bày cũng đã được các mạng âm nhạc như Zing giới thiệu. Trên YouTube, các bài hát dưới "nghệ danh" J.B Nguyễn Tấn Sang cũng có lượt xem rất lớn và nhiều người hâm mộ. Sau thành công ban đầu, đến cuối năm 2011, ông đã thu âm được 16 album với số lượng phát hành tổng cộng hơn 750.000 bản CD. Tính đến năm 2015 là 32 album được phát hành.

Ngoài việc phát hành trong nước, Linh mục Nguyễn Sang đã sang Mỹ, Úc và Canada phối hợp cùng với các ca sĩ tổ chức chương trình văn nghệ và phát hành CD trong cộng đồng người Việt, tại một số tiểu bang ở Mỹ và Canada.

== Thành quả ==
Qua hơn 6 năm miệt mài làm từ thiện bằng tiếng hát của mình, tính đến nay ông đã thu được khoảng 7 tỷ đồng. Số tiền này đã dùng để xây 135 căn nhà tình thương, cấp hơn 500 suất học bổng cho học sinh nghèo, giúp 600 xe lăn và 100 xe lắc tay cho người khuyết tật ở nhiều tỉnh, thành. Mỗi 2 tháng thì chương trình "Tiếng hát vì người nghèo" lại đến với khoảng 500 người nghèo, không phân biệt tôn giáo. Ngay tại giáo xứ Ba Giồng, cứ vào thứ sáu hằng tuần, nhà thờ đều tổ chức nấu ăn và mang tới tận nhà cho khoảng 100 người có hoàn cảnh khó khăn, dị tật.

Ngoài việc giúp mổ sáng mắt cho hơn 5.000 người già, giới thiệu cho hơn 400 trường hợp được mổ tim, đồng thời trực tiếp giúp tiền để mổ tim cho hơn 20 trường hợp. Có 850 thành viên tự nguyện tham gia cùng với Linh mục Nguyễn Sang trong các chương trình đồng hành giúp người nghèo vượt qua nghèo khó.

== Đánh giá ==
Theo nhận xét của Giám mục Phaolô Bùi Văn Đọc thì đây là một linh mục tham gia hoạt động từ thiện tiêu biểu nhất của giáo phận Mỹ Tho.
[[Thể loại:Tiểu sử]]

Gioan Baotixita Nguyễn Sang

2026-02-23T17:47:39Z

Admin: Trang mới: “'''Gioan Baotixita Nguyễn Sang''' (sinh năm 1973) là một Linh mục Công giáo người Việt Nam, người sáng lập chương trình ''"Tiếng hát vì người nghèo"'', dùng tiếng hát của mình để quyên góp cho các chương trình từ thiện cho người nghèo. == Cuộc đời và đạo nghiệp == Tên thật của ông là '''Nguyễn Tấn Sang''', sinh ngày 23 tháng 9 năm 1973 tại tỉnh Gò Công (ngày nay là thành phố Gò C…”

Lê Thành Ân

2026-02-23T17:46:45Z

Admin: Trang mới: “'''Lê Thành Ân''' (thường gọi là '''Lê Ân''') sinh năm 1954, tại tỉnh Gò Công, Việt Nam, là viên chức ngoại giao cao cấp hàng Tham tán công sứ, Tổng lãnh sự, lãnh sự quán Mỹ tại thành phố Hồ chí Minh. Lê Thành Ân là người con thứ bảy trong một gia đình chín con ở Gò Công, Việt Nam Năm 1965 Lê Thành Ân được đưa sang học tại Mỹ sống với bà trẻ và người dì ở thủ đô W…”

'''Lê Thành Ân''' (thường gọi là '''Lê Ân''') sinh năm 1954, tại tỉnh Gò Công, Việt Nam, là viên chức ngoại giao cao cấp hàng Tham tán công sứ, Tổng lãnh sự, lãnh sự quán Mỹ tại thành phố Hồ chí Minh.

Lê Thành Ân là người con thứ bảy trong một gia đình chín con ở Gò Công, Việt Nam

Năm 1965 Lê Thành Ân được đưa sang học tại Mỹ sống với bà trẻ và người dì ở thủ đô Washington D.C.

Khi Việt Nam thống nhất vào tháng 4.1975, ông Ân đang là sinh viên năm thứ ba ngành kỹ sư điện tử tại đại học George Washington. Gia đình ông đoàn tụ hơn 10 năm sau, khi mẹ ông được sang Mỹ theo chương trình định cư có trật tự (ba ông mất ở Việt Nam 1972).

1975, ông Ân gặp bà Lâm Chí Tâm, người sau này trở thành vợ ông, Bà Tâm là con gái của một thống đốc ngân hàng quốc gia của chính quyền miền Nam Việt Nam.

Sau 1975, ông Ân trở thành tình nguyện viên trong các hoạt động giúp đỡ cộng đồng người Việt định cư thông qua các tổ chức nhà thờ

Năm 1981 Ông Ân và bà Tâm kết hôn. Ông bà có ba người con: Mỹ Liên, con gái đầu 26 tuổi, tốt nghiệp cao học ngành chính trị (''Women & Politics Institute'') của trường đại học Hoa Kỳ ở Washington, D.C.. Con trai thứ hai của ông bà là Thành Nghiêm, 25 tuổi, tốt nghiệp đại học và đang làm việc cho một công ty tin học tại Mỹ. Cô con gái út Mỹ Anh theo bố mẹ về Việt Nam. Cô đang học trung học.
[[Thể loại:Tiểu sử]]

Hoàng Phương

2026-02-23T17:42:09Z

Admin:

Nhạc sĩ '''Hoàng Phương''' (tên thật là Nguyễn Kim Hoàng) sinh năm '''1943''' tại xã '''Tân Thành, tỉnh Gò Công''' (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Ông qua đời vào ngày 19 tháng 10 năm 2002.

Thuở nhỏ, Hoàng Phương học trường tiểu học sơ cấp Tân Thành, sau đó là trường Nam Tiểu học Gò Công. Mặc dù không đỗ vào trường công lập, ông vẫn tiếp tục học tại trường Bán công Gò Công và bắt đầu học nhạc với nhạc sĩ Lê Dinh vào buổi tối. Ông tự học đàn violon và organ, và sau khi trượt tú tài 1, ông bỏ học và theo đuổi sự nghiệp sáng tác. Ngoài ra, ông còn học thêm nghề sửa đồng hồ và thợ bạc.

Năm '''1968''', ở tuổi 25, Hoàng Phương lên Sài Gòn để phát triển sự nghiệp. Trong năm này, ông sáng tác ca khúc đầu tay và nổi tiếng nhất của mình là '''"Hoa sứ nhà nàng"'''(tên ban đầu là "Hoa sứ nhà em"). Bài hát này nhanh chóng được công chúng yêu nhạc bình dân đón nhận rộng rãi và trở thành một trong những ca khúc nhạc vàng hiếm hoi được phép lưu hành sau năm 1975.

Những sáng tác của Hoàng Phương chủ yếu viết về tình yêu đôi lứa và tình yêu quê hương tha thiết. Ông cũng là người sáng lập ra '''Băng nhạc Gò Công''' nổi tiếng trong thập niên 1980-1990. Hoàng Phương được xem là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của dòng nhạc bolero và trữ tình, góp phần tạo nên "dòng nhạc Gò Công" có ảnh hưởng lớn đến âm nhạc Việt Nam.

Tác phẩm tiêu biểu:

* Mẹ Gò Công
* Biển Gò Công khi em đến
* Chiều xuân qua thị trấn Gò Công
* Gò Công hồng trang sử
* Xa rồi Gò Công

[[Thể loại:Tiểu sử]]

Lê Dinh

2026-02-23T17:39:46Z

Admin:

=== '''(1934 - 2020)''' ===

* '''Quê quán:'''Làng Vĩnh Lợi, tổng Hòa Lạc, tỉnh Gò Công (nay thuộc Thị xã Gò Công).
* '''Tiểu sử:'''Ông là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của dòng nhạc Vàng trước năm 1975. Ông bắt đầu sáng tác từ những năm 1950 và nhanh chóng nổi tiếng với các ca khúc trữ tình, mang đậm âm hưởng dân ca Nam Bộ.
* '''Sự nghiệp:'''
* Ông cùng với hai nhạc sĩ Minh Kỳ và Anh Bằng thành lập nhóm sáng tác '''Lê Minh Bằng''', một nhóm nhạc rất thành công và có ảnh hưởng lớn.
* Các tác phẩm nổi tiếng của riêng ông bao gồm:''Tấm ảnh không hồn, Nỗi buồn sa mạc, Ga chiều, Xác pháo nhà ai, Cánh thiệp đầu xuân...''
* Sau năm 1975, ông định cư tại Canada và tiếp tục hoạt động âm nhạc, điều hành trung tâm băng nhạc và góp phần gìn giữ dòng nhạc quê hương ở hải ngoại.
Ca khúc tiêu biểu:

* [[Sao Em Không Nhớ Gò Công|Sao anh/em không nhớ Gò Công]]
* [[Thương Về Gò Công|Thương về Gò Công]]

[[Thể loại:Tiểu sử]]

2026-01-08T12:53:57Z

Admin: /* Văn chương - Thơ ca[7] */

<big>'''Gò Công - Bách khoa toàn thư'''</big>

[[Tập tin:Gcoongorgg.jpg|nhỏ|Logo: Nguyen Pham]]

''Thanh lịch [[Gò Công]] xứ biết chơi,'' 
''[[Địa linh nhân kiệt|Địa linh nhơn kiệt]] quả như lời.'' 
''Võ công hùng cứ bia ngàn thuở,'' 
''Phạm tộc phủ thờ quới một nơi.''<ref>[[Nam Kỳ phong tục nhơn vật diễn ca]]</ref>

Gò Công là tỉnh cũ ([[Tỉnh Gò Công]]) ở miền Tây Nam Bộ (Đồng bằng sông Cửu Long), Việt Nam. Tỉnh này được thành lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1900, tồn tại vào [[thời Pháp thuộc]] và bị chính quyền Việt Nam Cộng hòa giải thể vào cuối năm 1956.

Tuy nhiên, sau đó tỉnh Gò Công lại được chính quyền Việt Nam Cộng hòa tái lập vào năm 1963, tiếp tục tồn tại và bị mất tên gọi đơn vị hành chính cấp tỉnh từ tháng 2 năm 1976 cho đến 2025 thì bị sáp nhập vào tỉnh Đồng Tháp.

== Lịch sử ==

=== Tên gọi ===

Về các tên cũ của vùng đất Gò Công trong lịch sử, nó đã trải qua một số tên gọi và cách gọi khác nhau tùy theo thời kỳ và cách tổ chức hành chính:

{| class="wikitable sortable hometable" style="float:right; max-width:450px;"
! colspan="2" |Gò Công
|-
!Tra cứu địa điểm Gò Công
|https://diadiemgocong.com
|-
! colspan="2" |Địa lý
|-
| colspan="2" |'''Tọa độ:''' 10°22′B 106°40′Đ / 10,36°B 106,66°Đ
|-
!Diện tích
|102,36 km²
|-
!Dân số (2022)
|151.937 người
|-
!Mật độ
|1.4843 người/km²
|-
!Dân tộc
|Chủ yếu là Kinh và Hoa
|-
! colspan="2" |Hành chính
|-
!Quốc gia
|Việt Nam
|-
!Vùng
|Tây Nam Bộ
|-
!Thành lập
|16/2/1987
|-
!Tên gọi
|Các giả thuyết về [[tên gọi Gò Công]]
|-
!Bản đồ
|
* [[Bản đồ Gò Công]]
* [[Thành phố Gò Công]]
|-
!Khu vực
|
* [[:Thể loại:Gò Công|Vùng Gò Công]]
** [[Lôi Lạp]]
** [[Huyện Tân Hòa]]
** [[Thôn Thuận Tắc và Thuận Ngãi]]
** [[Làng Thành Phố]]
** [[Tỉnh Gò Công]] ([[Tỉnh Gò Công 1900-1913; 1924-1954|1900-1913; 1924-1954,]] [[Tỉnh Gò Công 1968-1975|1968-1975]], [[Tỉnh Gò Công 1954-1956; 1963-1975|1954-1956; 1963-1975]], [[Quận Gò Công]])
** [[Thị trấn Gò Công]]
** [[Thị xã Gò Công]] ([[Thị xã Gò Công 2020|2020]])
** [[Thành phố Gò Công]]
** [[Phường Gò Công]]
* [[:Thể loại:Gò Công Đông|Vùng Gò Công Đông]]
** [[Gò Công Đông|Huyện Gò Công Đông]]
* [[:Thể loại:Gò Công Tây|Vùng Gò Công Tây]]
** [[Gò Công Tây|Huyện Gò Công Tây]]
*[[:Thể loại:Tân Phú Đông|Vùng Tân Phú Đông]]
**[[Huyện Tân Phú Đông]]
|-
!Thơ ca - Nghệ thuật
|[[:Thể loại:Ca dao|Ca dao]] [[:Thể loại:Nhạc Gò Công|Nhạc Gò Công]] [[:Thể loại:Văn thơ về Gò Công|Văn thơ về Gò Công]]
|-
!Văn hóa - Lễ hội
|[[:Thể loại:Văn hóa|Văn hóa]]
|-
!Từ địa phương
| [[:Thể loại:Phương ngữ|Phương ngữ]]
|-
!Tên gọi - Địa Danh
|[[:Thể loại:Danh xưng|Danh xưng]] [[:Thể loại:Địa lý|Địa lý]]
|-
!Đặc sản - Làng nghề
|[[:Thể loại:Đặc sản|Đặc sản]] [[:Thể loại:Sản phẩm truyền thống|Sản phẩm truyền thống]]
|-
!Khảo cứu
|[[:Thể loại:Tiểu sử|Tiểu sử]] [[:Thể loại:Tài liệu|Tài liệu]] [[:Thể loại:Hình ảnh|Hình ảnh]] [[:Thể loại:Chuyện xưa, Tích cũ|Chuyện xưa, Tích cũ]]
|-
!Giao thông - Vị trí
|[[:Thể loại:Đường Sá|Đường Sá]] [[:Thể loại:Giáo dục|Giáo dục]]
|-
!Nhóm Facebook
|https://www.facebook.com/groups/gocong
|}

* [[Lôi Lạp]]<ref>Lôi Lạp (雷巤) chính là một tên gọi cũ, mang tính lịch sử của vùng đất Gò Công ngày nay (thuộc tỉnh Tiền Giang).

Theo các tài liệu lịch sử và địa chí:

Vùng đất Lôi Lạp xưa được nhắc đến vào khoảng năm 1757, dưới thời chúa Nguyễn Phúc Khoát.

Lôi Lạp (雷巤) là tên gọi ban đầu của vùng bán đảo Gò Công hiện tại.</ref> (雷巤): Đây là tên gọi của vùng đất này khi nó còn là một phủ của vương triều Khmer (Chân Lạp) trước năm 1757.
* [[Huyện Tân Hòa]]: Sau khi được Chúa Nguyễn tiếp quản, vùng Gò Công là một phần của huyện Tân Hòa, thuộc phủ Tân An, tỉnh Gia Định. Lúc này, “Gò Công” chỉ là tên của nơi đặt lỵ sở (trung tâm hành chính) của huyện Tân Hòa.
* [[Thôn Thuận Tắc và Thuận Ngãi]]: Vào thời vua Gia Long (đầu thế kỷ 19), trung tâm thị xã Gò Công ngày nay là hai thôn nhỏ này.
* [[Làng Thành Phố]]: Đến năm 1885, hai làng Thuận Tắc và Thuận Ngãi được sáp nhập và đổi tên thành “làng Thành Phố”. Đây là một cái tên khá độc đáo và có ý nghĩa quan trọng, cho thấy đây là một đô thị sớm phát triển ở Nam Kỳ.<ref>Gò Công – Bí ẩn Làng thành phố đầu tiên của lục tỉnh – Kỳ 1: Tìm lại dấu xưa Làng thành phố https://gocong.org/go-cong-bi-an-lang-thanh-pho-dau-tien-cua-luc-tinh-ky-1-tim-lai-dau-xua-lang-thanh-pho/

Bóng hình làng Thành Phố https://gocong.org/go-cong-bi-an-lang-thanh-pho-dau-tien-cua-luc-tinh-ky-1-tim-lai-dau-xua-lang-thanh-pho/

Pháp lập làng thành phố làm Tỉnh lỵ Gò Công https://gocong.org/phap-lap-lang-thanh-pho-lam-tinh-ly-go-cong/</ref>
* [[Tỉnh Gò Công]]: Trong một số giai đoạn dưới thời Pháp thuộc và thời Việt Nam Cộng hòa, Gò Công được nâng lên thành một tỉnh riêng biệt, với tỉnh lỵ đặt tại làng Thành Phố (sau là [[xã Long Thuận]]).
* [[Thị xã Gò Công]]: Sau năm 1975, khi các tỉnh sáp nhập để thành lập tỉnh Tiền Giang, Gò Công trở thành thị xã thuộc tỉnh Tiền Giang. Thậm chí có một giai đoạn ngắn (năm 1977-1979), thị xã Gò Công còn bị hạ cấp thành thị trấn Gò Công thuộc huyện Gò Công.
* [[Thành phố Gò Công]]: Kể từ ngày 1 tháng 5 năm 2024, Thị xã Gò Công đã chính thức được công nhận là Thành phố Gò Công trực thuộc tỉnh Tiền Giang.
Tên gọi Gò Công còn chỉ:
* Huyện [[Gò Công Đông]]
* Huyện [[Gò Công Tây]]
* Tỉnh cũ Gò Công, tồn tại trong hai giai đoạn 1900-1956 và 1963-1976; nay là một phần tỉnh Tiền Giang
* Huyện cũ Gò Công, ban đầu thuộc tỉnh tỉnh Mỹ Tho và sau đó thuộc Tiền Giang cho đến năm 1979; tương ứng với địa bàn [[thành phố Gò Công]], Gò Công Đông, Gò Công Tây và [[Tân Phú Đông]] thuộc tỉnh Tiền Giang
* [[Thị trấn Gò Công|Thị trấn cũ Gò Công]] thuộc huyện Gò Công, tồn tại từ 1977 đến 1987; tương ứng với phường 1 và phường 2 thuộc thành phố Gò Công
* Địa danh cũ Gò Công thuộc [[tổng Long Vĩnh Hạ]], huyện Long Thành, tỉnh Biên Hòa xưa; nay thuộc phường Long Thạnh Mỹ, thành phố Thủ Đức.
[[Tập tin:1881.jpg|nhỏ|Bản đồ Gò Công 1881]]
=== Thời nhà Nguyễn và đầu thời Pháp thuộc ===
Chúa Nguyễn Ánh sau khi chạy sang Xiêm, vào năm Đinh-Vị 1787 kéo quân trở về và qua vùng Gò Công (lúc đó thuộc huyện Tân-Hòa, tỉnh Định Tường), ông tiến hành củng cố quyền lực Nam Kỳ. [[Gò Công Được Lập Nền Hành Chánh]]

Gò Công thuộc huyện [[Tân Hòa]], phủ [[Tân An]], tỉnh [[Gia Định]]. Năm 1885, người Pháp gọi vùng đất này là "[[Làng thành phố]]", đô thị đầu tiên mang tên thành phố của Nam Kỳ Lục tỉnh, là sự hợp nhất của hai làng [[Thôn Thuận Tắc và Thuận Ngãi|Thuận Tắc và Thuận Ngãi]].

=== Thời Pháp thuộc ===
Năm 1876 Gò Công, vốn trước kia thuộc tỉnh [[Định Tường]] thời “[[Nam Kỳ Lục Tỉnh|Nam Kỳ lục tỉnh]]”<ref>Nam Kỳ Lục Tỉnh là tên gọi chính thức của sáu tỉnh thuộc miền Nam Việt Nam được người Pháp và triều Nguyễn tổ chức từ năm 1867–1868, sau khi Pháp chiếm trọn Nam Kỳ. Đây là giai đoạn hành chính quan trọng trong lịch sử Nam Bộ. </ref> (tiếng Pháp: ''[[Cochinchine]]''), trở thành một hạt tham biện (arrondissement) thuộc khu vực (circonscription) Mỹ Tho do thực dân Pháp đặt ra. Hạt tham biện (còn gọi là Tiểu khu hành chính, trị sở được dân gian quen gọi là tòa Bố) Gò Công gồm 4 tổng: [[Tổng Hòa Đồng Thượng|Hòa Đồng Thượng]] (có 8 làng), [[Tổng Hòa Đồng Hạ|Hòa Đồng Hạ]] (có 10 làng), [[Tổng Hòa Lạc Thượng|Hòa Lạc Thượng]] (có 10 làng), [[Tổng Hòa Lạc Hạ|Hòa Lạc Hạ]] (có 12 làng). Xem chi tiết bài [https://gocong.org/go-cong-tien-giang-hon-100-nam-truoc/ Gò Công – Tiền Giang hơn 100 năm trước]

Theo Nghị định ngày 20 tháng 12 năm 1899 của Toàn quyền Đông Dương đổi tất cả các hạt tham biện thành tỉnh thì từ ngày 1 tháng 1 năm 1900 hạt tham biện Gò Công trở thành tỉnh Gò Công, với số tổng và số làng không đổi. Tỉnh lị là [[thị xã Gò Công]].

Từ ngày 9 tháng 2 năm 1913 đến ngày 9 tháng 2 năm 1924, Gò Công trở thành quận thuộc tỉnh Mỹ Tho. Sau đó lại tái lập tỉnh Gò Công với 5 tổng, thêm [[tổng Hòa Đồng Trung]], số làng cũng thay đổi.

=== Thời Việt Nam Cộng Hòa ===
Năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng Hòa sáp nhập tỉnh Gò Công vào tỉnh Định Tường mới thành lập trên phần đất tỉnh Mỹ Tho. Ngày 20 tháng 12 năm 1963, chính quyền Việt Nam Cộng hòa tái lập tỉnh Gò Công, tách từ tỉnh Định Tường.

Gò Công là một tỉnh nhỏ, phía bắc với giáp hai tỉnh Long An và Gia Định, phía đông là biển Đông, phía nam giáp tỉnh Kiến Hòa, phía tây giáp tỉnh Định Tường. Ranh giới phía nam của Gò Công là [[sông Cửa Đại]], ranh giới phía bắc là [[Sông Vàm Cỏ|sông Vàm Cỏ Tây]], còn ranh giới phía đông bắc là sông Nhà Bè đổ ra cửa Soài Rạp.

Khi mới tái lập tỉnh Gò Công gồm 2 quận [[Quận Châu Thành|Châu Thành]] (đổi tên từ [[quận Gò Công]]) và [[Quận Hòa Đồng|Hòa Đồng]] với 4 tổng 31 xã. Ngày 6 tháng 4 năm 1965, chia quận Châu Thành (tỉnh Gò Công) thành 2 quận: [[Quận Hòa Tân|Hòa Tân]], quận lỵ tại [[xã Tân Niên Tây]] với 9 xã; [[Quận Hòa Lạc|Hòa Lạc]], quận lỵ tại [[xã Tăng Hòa]] với 9 xã; chia [[quận Hòa Đồng]] thành 2 quận: Hòa Đồng, quận lỵ tại xã Vĩnh Bình với 8 xã; [[Quận Hòa Bình|Hòa Bình]], quận lỵ tại [[xã Bình Luông Đông]] với 5 xã. Như vậy tỉnh Gò Công có 4 quận.

Tháng 2 năm 1976 tỉnh Gò Công nhập với Mỹ Tho thành tỉnh Tiền Giang. Hiện nay địa bàn tỉnh Gò Công cũ tương ứng với thị xã Gò Công và các huyện Gò Công Đông, Gò Công Tây.

=== Thời Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ===
Tháng 2 năm 1976, tỉnh Gò Công hợp nhất với tỉnh Mỹ Tho và thành phố Mỹ Tho để trở thành tỉnh Tiền Giang. Đô thị Gò Công trở thành thị xã trực thuộc tỉnh Tiền Giang cho đến ngày nay. Chính quyền tỉnh Tiền Giang dự kiến đến năm 2025 thị xã Gò Công sẽ trở thành thành phố trực thuộc tỉnh.
{| class="wikitable"
|'''1976'''
|Cơ cấu hành chính ban đầu của Tiền Giang
|Tỉnh Tiền Giang có Thị xã Gò Công (đô thị Gò Công cũ) và huyện Gò Công (bao gồm phần đất còn lại).
|-
|'''Năm 1977'''
|Điều chỉnh hành chính cấp huyện
|Theo Quyết định số 77-CP, Thị xã Gò Công được chuyển thành Thị trấn Gò Công thuộc huyện Gò Công.
|-
|'''Năm 1979'''
|Chia tách huyện Gò Công
|Huyện Gò Công được chia thành hai huyện mới: [[Huyện Gò Công Đông]] và [[Huyện Gò Công Tây]]. Thị trấn Gò Công lúc này thuộc huyện Gò Công Tây.
|-
|'''1987'''
|Tái lập Thị xã Gò Công
|Theo Quyết định số 37-QĐ/HĐBT ngày 16/2/1987 của Hội đồng Bộ trưởng, Thị xã Gò Công được tái lập trên cơ sở tách ra từ huyện Gò Công Tây (bao gồm cả thị trấn Gò Công và một số xã lân cận).
|-
|'''1994'''
|Thành lập các phường mới
|Chính phủ ban hành Nghị định 69-CP (23/6/1994) thành lập Phường 3 và Phường 4 thuộc Thị xã Gò Công.
|}

==== Thành Phố Gò Công ====
19/3/2024 Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua Nghị quyết thành lập [[Thành phố Gò Công]] trực thuộc tỉnh Tiền Giang, trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của Thị xã Gò Công.

1/5/2024 Nghị quyết thành lập Thành phố Gò Công có hiệu lực. Gò Công chính thức trở thành thành phố thứ hai của tỉnh Tiền Giang (sau thành phố Mỹ Tho), với 10 đơn vị hành chính cấp xã (7 phường và 3 xã).

==== Sáp Nhập vào Đồng Tháp ====
1/7/2025 Thành phố Gò Công bị giải thể.

Các đơn vị hành chính cấp xã của Thành phố Gò Công được sắp xếp lại và trở thành các [[:Thể loại:Gò Công - Đồng Tháp|phường/xã trực thuộc tỉnh Đồng Tháp]] mới.

Điều chỉnh cấp xã tại Gò Công: Theo Nghị quyết 1663/NQ-UBTVQH15 năm 2025 các đơn vị hành chính cấp xã của Gò Công giảm từ 10 xuống còn 4 đơn vị hành chính mới.
{| class="wikitable"
|Đơn vị Hành chính Mới
|Loại hình
|Cơ sở hình thành (ĐVHC cũ của Thành phố Gò Công)
|Diện tích (km²)
|Dân số (người)
|-
|[[Phường Gò Công]]
|Phường
|Nhập toàn bộ: Phường 1, Phường 5, và Phường Long Hòa.
|10,06
|36.124
|-
|[[Phường Long Thuận]]
|Phường
|Nhập toàn bộ: Phường 2 và Phường Long Thuận.
|8,3
|29.715
|-
|[[Phường Bình Xuân]]
|Phường
|Nhập toàn bộ: Phường Long Chánh và Xã Bình Xuân.
|34,42
|32.052
|-
|[[Phường Sơn Qui]]
|Phường
|Nhập toàn bộ: Phường Long Hưng, Xã Tân Trung, và Xã Bình Đông.
|49,49
|48.590
|}
'''Tóm tắt sự thay đổi:'''

* Trước 1/5/2024 (Thị xã Gò Công): Có 10 đơn vị (5 phường, 5 xã, sau đó được sắp xếp còn 7 phường, 3 xã).
* Sau 1/5/2024 (Thành phố Gò Công): Có 10 đơn vị cấp xã.
* Sau 1/7/2025 (Khu vực Gò Công thuộc tỉnh Đồng Tháp mới): [[:Thể loại:Gò Công - Đồng Tháp|Khu vực Gò Công]] cũ được tinh gọn thành 4 phường mới, đều mang loại hình Phường (vì khu vực đô thị trung tâm được sắp xếp thành các phường).

Địa danh cũ trở thành khu vực: Khu vực đô thị Gò Công cũ chuyển từ cấp Thành phố/Thị xã thành các phường/xã trực thuộc tỉnh Đồng Tháp mới.

[[Tóm tắt về Gò Công|Xem tóm tắt các cột mốc]]

== Văn hóa ==
[[Tập tin:Đình cổ Tân Đông - Gò Công since 1892.jpg|nhỏ|Đình cổ Tân Đông - 1892]]
Là vùng đất giàu truyền thống văn hóa Nam Bộ, mang dấu ấn giao thoa giữa văn hóa nông thôn đồng bằng sông Cửu Long và ảnh hưởng đô thị từ thời Pháp thuộc. Văn hóa Gò Công thể hiện qua nhiều mặt:

=== Lễ hội và tín ngưỡng: ===
* Người dân duy trì các lễ hội truyền thống gắn với nông nghiệp, như lễ cúng đất, lễ cầu mưa, lễ hội đình làng, lễ hội Kỳ yên...
* Thờ cúng các anh hùng dân tộc và các vị thần linh địa phương vẫn phổ biến, thể hiện sự tôn kính tổ tiên và gắn bó cộng đồng.
* Tôn giáo tại Gò Công: Tại Gò Công, các tôn giáo chính bao gồm Phật giáo, Công giáo, Tin Lành, Cao Đài và Tịnh độ Cư sĩ Phật hội Việt Nam. Theo Niên giám thống kê Tiền Giang năm 2020, toàn tỉnh có 11 tôn giáo khác nhau, trong đó Phật giáo và Công giáo chiếm tỷ lệ lớn nhất.
* [[Tủ thờ Gò Công]] là một phần quan trọng trong văn hóa tín ngưỡng và đời sống tinh thần của người dân địa phương.

==== Các lễ hội đặc trưng: ====
[[Tập tin:Anh hùng dân tộc Trương Định.jpg|nhỏ|Anh hùng dân tộc Trương Định]]
* [[Lễ giỗ Anh hùng dân tộc Trương Định]]
* [[Lễ hội Nghinh Ông]] - Vàm Láng (tổ chức tại [[Lăng ông|Lăng Ông Nam Hải]], Gò Công Đông)
* [[Lễ hội Kỳ Yên]] (hay Lễ Cầu An, tổ chức tại các Đình làng, tiêu biểu như Kỳ Yên Vĩnh Bình ở Gò Công Tây)
* [[Lễ hội Quan Thánh Đế Quân]] (hay Vía Quan Thánh/Vía Ông, tổ chức tại Chùa Ông - Miếu Quan Đế, Thị xã Gò Công)

=== Ngôn ngữ và văn học dân gian: ===
* Tiếng nói địa phương mang âm hưởng Nam Bộ với nhiều từ ngữ cổ, gần gũi với đời sống sông nước.
* Các hình thức văn học dân gian như ca dao, tục ngữ, truyện kể phản ánh nếp sống, đạo đức và kinh nghiệm lao động của cư dân.

=== Kiến trúc và nghệ thuật: ===
* Đình, chùa, nhà cổ Gò Công thường mang kiến trúc Nam Bộ điển hình, kết hợp yếu tố Pháp – Việt từ thời thuộc địa.
* Nghệ thuật dân gian như hát bội, cải lương, múa dân gian vẫn được gìn giữ trong các dịp lễ hội.

=== Đời sống cộng đồng: ===
* Gò Công là vùng đất nông nghiệp trù phú, nên đời sống cộng đồng mang tính gắn kết, hiếu khách và trọng lễ nghĩa.
* Truyền thống nghề thủ công như dệt chiếu, làm nón lá vẫn tồn tại ở một số làng nghề.
== Con người ==
[[Tập tin:Chan-dung-0-4851-1721729554.jpg|nhỏ|[[Nam Phương Hoàng hậu|Nam Phương Hoàng Hậu]]]]
Nơi đây có truyền thống học hành, nhiều người đỗ đạt cao trong các kỳ thi xưa rồi làm quan dưới các triều vua nhà Nguyễn. Ông [[Phạm Đăng Hưng]] đã từng làm quan Thượng thư dưới 3 triều vua Gia Long, Minh Mạng, Thiệu Trị. Con gái ông là bà [[Từ Dụ Thái hậu|Phạm Thị Hằng]] là vợ vua Thiệu Trị, là mẹ vua Tự Đức tức [[Từ Dụ Thái hậu|Thái hậu Từ Dũ]] nổi tiếng trong lịch sử.

Gò Công cũng là đất của hoàng hậu<ref>Tìm hiểu thêm: https://gocong.org/search/#gsc.tab=0&gsc.q=ho%C3%A0ng%20h%E1%BA%ADu&gsc.sort=</ref>, người phụ nữ xứ này hãnh diện với tên gọi “Gò Công nhan sắc”; và Gò Công nổi tiếng với những nghệ nhân khéo tay, sáng tạo làm nên “cái tủ thờ” có giá trị văn hóa nghệ thuật mang tầm cỡ quốc gia.

== Giáo dục - Y tế ==

=== Giáo dục ===
Thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20: Gò Công nổi bật với phong trào [[:Thể loại:Giáo dục|văn hóa và giáo dục]]. Nhiều tác phẩm văn học quốc ngữ đầu tiên được xuất bản tại đây, như ''Việt âm văn uyển'' (1911).

Hiện nay: Gò Công có hệ thống giáo dục đa dạng, từ mầm non đến trung cấp. Trường Trung cấp Gò Công cung cấp các ngành nghề như cơ khí, điện – điện tử, kế toán và dịch vụ. Ngoài ra, các nhóm trẻ cũng đóng góp vào việc nâng cao chất lượng giáo dục mầm non.

=== Y tế ===
Trước năm 1975, Gò Công là một trong những trung tâm y tế quan trọng của miền Nam. Nơi đây có Bệnh viện Gò Công với quy mô lớn, phục vụ cho cả khu vực Gò Công và các huyện lân cận. Ngoài ra, các trạm y tế xã và đội ngũ y tế cơ sở cũng đóng vai trò quan trọng trong công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.

Ở Gò Công, trận dịch kinh hoàng nhất xảy ra hồi năm 1905. Dịch tả xảy ra sau trận bão, có khoảng 50% dân số ở đây được ghi nhận là đã chết trong trận dịch này. <ref>Theo Việt Cúc trong Gò Công cảnh cũ người xưa ghi lại:“ Mầm thời khí phát lên rồi mới bôn ba cứu chữa thì quá muộn. Phần đông dân chúng thuở ấy còn mê tín, chỉ cầu khẩn khấn vái tống ôn, không biết đến thuốc men, giữ vệ sinh. Người chết rất nhiều....Có gia đình nội trong 10 ngày chết 3 người. Có nhà thì đứa em chết sớm mai, chiều tối đứa chị chết.....Chết nhiều đến nỗi thiếu hòm, thiếu ván để đóng quách mà chôn....”</ref>

Y tế Gò Công hiện nay đã có sự phát triển mạnh mẽ, với hệ thống cơ sở y tế đa dạng và chất lượng dịch vụ ngày càng được nâng cao. Người dân Gò Công và các khu vực lân cận có thể tiếp cận các dịch vụ y tế chất lượng, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng cao.[[Tập tin:6329-4-Vietnamese-scaled.jpg|nhỏ|Gò Công Map]]
== Kinh tế ==

=== Thời kỳ trước năm 1975 ===
Thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20: Gò Công là một trong những trung tâm kinh tế, hành chính và văn hóa quan trọng của miền Nam. Sau năm 1862, làng Thuận Tắc trở thành trung tâm kinh tế, hành chính của chính quyền thuộc địa, với sự hình thành chợ Gò Công sầm uất nhất vùng.

* Nông nghiệp: Kinh tế chủ yếu dựa vào nông nghiệp, đặc biệt là trồng lúa, cây ăn trái và thủy sản.
* Thủ công nghiệp: Phát triển các nghề thủ công như dệt chiếu, đan lát, làm gạch ngói, cung cấp sản phẩm cho thị trường trong và ngoài vùng.

=== Sau 1975 ===

* Công nghiệp: Phát triển các khu công nghiệp như [[Khu công nghiệp dịch vụ dầu khí Soài Rạp|Khu công nghiệp Dịch vụ dầu khí Soài Rạp]], Khu công nghiệp Bình Đông, Khu công nghiệp Phú Tân, thu hút đầu tư trong và ngoài nước.
* Nông nghiệp: Đẩy mạnh sản xuất nông sản chất lượng cao, ứng dụng công nghệ cao vào trồng trọt và chăn nuôi.
* Kinh tế biển: Gò Công Đông xác định kinh tế biển là hướng phát triển chủ đạo, với trọng tâm hoàn thiện hạ tầng đồng bộ phục vụ kinh tế - xã hội.

== Giao thông ==
Trước năm 1975, giao thông Gò Công chủ yếu dựa vào đường thủy với hệ thống sông, rạch chằng chịt. Việc đi lại giữa Gò Công và Sài Gòn khi đó phần lớn qua [[phà Mỹ Lợi]] bắc ngang sông Vàm Cỏ. Tuyến phà này là cửa ngõ quan trọng nối liền Gò Công – Tân Hòa với quốc lộ 50, đồng thời là tuyến huyết mạch để vận chuyển hàng hóa, nông sản và hành khách giữa miền Đông và miền Tây Nam Bộ.

Sau năm 1975, [[:Thể loại:Đường Sá|hệ thống giao thông Gò Công]] được cải thiện đáng kể. Quốc lộ 50 được mở rộng, nối thông đến Thành phố Hồ Chí Minh; [[cầu Mỹ Lợi]] được khánh thành năm 2015 thay thế phà cùng tên, tạo thuận lợi lớn cho việc giao thương. Ngoài ra, các tuyến đường tỉnh và liên huyện được nâng cấp, giúp Gò Công kết nối nhanh hơn với Mỹ Tho, Gò Công Đông, Gò Công Tây và vùng ven biển.

=== Tên đường ở thành phố Gò Công trước năm 1975 ===

* [[Đường Phạm Đăng Hưng]] (cũ) nay là [[đường Trương Định]]
* [[Đường Võ Tánh]] nay là [[đường Rạch Gầm]]
* [[Đường Phan Thanh Giản]] nay là [[đường Lê Thị Hồng Gấm]]
* [[Đường Tân Hội]] và [[Đường Nguyễn Trãi|Nguyễn Trãi]] nay là [[đường Phan Chu Trinh]]
* [[Đường Lý Thường Kiệt]] nay là [[đường Phan Đình Phùng]]
* [[Cụm đường Huyện Nguơn, Chủ Sự Thiều, Tổng Thư, Đồ Chiểu|Đường Huyện Nguơn, Chủ Sự Thiều, Tổng Thư và Đồ Chiểu]] nay là [[đường Nguyễn Huệ]]
* [[Đường Huyện Tri]] nay là [[đường Võ Duy Linh]]
* Đường Hai Bà Trưng, Duy Tân và Tổng Đốc Phương nay là [[đường Hai Bà Trưng]]
* Đường Joffre, Thái Lập Thành, [[Đường Hộ Mưu|Hộ Mưu]] nay là [[đường Nguyễn Văn Côn]]
* [[Đường Nguyễn Thái Học]] nay là [[đường Thủ Khoa Huân]]
* Đường Phan Đình Phùng, Phan Châu Trinh nay là đường Nguyễn Trãi
* [[Đường Nguyễn Văn Thinh]] nay là [[Quốc lộ 50]]
* [[Đường Từ Dũ]] nay là [[đường Lý Tự Trọng]]
* Đường Hàm Nghi và [[Đường Lê Văn Duyệt|Lê Văn Duyệt]] nay là [[đường Lưu Thị Dung]]
* [[Đường Gia Long]] và [[Đường Trần Hưng Đạo|Trần Hưng Đạo]] nay là đường Trần Hưng Đạo.

=== Những con đường mất hẳn do quy hoạch ===

* [[Đường Đốc Phủ Vinh]]
* [[Hẻm số 13]]
* [[Đường Trịnh Hoài Đức]]
* [[Đường Paulus Của]]
* [[Đường Nguyễn Công Trứ]]
* [[Đường Nguyễn Du]]
* [[Đường Cả]]
* [[Đường Pétrus Ký]].

== Địa Lý ==
[[Tập tin:Gò Công ngập trong biển nước – Ảnh- tư liệu.jpg|nhỏ|Bão năm Giáp Thìn]]
Gò Công là một vùng đất thuộc tỉnh Tiền Giang, nằm ở phía Đông Nam của Đồng bằng sông Cửu Long. Vùng đất này có bờ biển dài hơn 32 km, giáp Biển Đông và nằm giữa các cửa sông lớn như Soài Rạp, Cửa Tiểu và Cửa Đại. Vị trí này rất thuận lợi cho nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản.

=== Khí hậu ===

* Mùa khô: từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, nhiệt độ trung bình khoảng 27–27,9°C, lượng mưa trung bình từ 1.210 đến 1.424 mm/năm, giảm dần từ Bắc vào Nam
* Mùa mưa: từ tháng 5 đến tháng 11, nhiệt độ cao và ẩm ướt, lượng mưa tăng lên, tạo điều kiện thuận lợi cho nông nghiệp và sinh thái.
Trận [[Bão năm Thìn|bão năm Giáp Thìn]] xảy ra vào ngày 1-5-1904, nhằm ngày 16-3 âm lịch, gây thiệt hại hầu hết các tỉnh ở Nam bộ. Trong đó, thiệt hại nặng nề nhất là Gò Công và vùng phụ cận, với trên 60% nhà bị sập đổ, 5.000 người chết trôi, 80% gia súc bị chết… Còn theo dân gian, truyền miệng qua thơ, vè, thì số người chết khoảng “một muôn hai” (tức khoảng 12.000 người).

=== Sinh thái ===
Gò Công có hệ sinh thái phong phú, đặc biệt là hệ sinh thái rừng ngập mặn ven biển. Rừng ngập mặn tại các xã như Tân Thành và Vàm Láng có diện tích khoảng 1.210 ha, bao gồm cả rừng phòng hộ và bãi bồi ven biển. Hệ sinh thái này không chỉ là nơi sinh sống của nhiều loài động, thực vật, mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ bờ biển và phát triển du lịch sinh thái.

Với bờ biển dài và hệ thống sông ngòi chằng chịt, Gò Công có tiềm năng lớn trong nuôi trồng và khai thác thủy sản. Các loài thủy sản nước lợ như tôm, cua, cá, sò, nghêu... có trữ lượng hàng năm ước tính khoảng 156.000 tấn tại các vùng cửa sông. Kinh tế biển không chỉ đóng góp vào thu nhập của người dân mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm và phát triển bền vững cho địa phương.

Năm Ất Tỵ (năm 1905), Gò Công bị nạn “[[Hoàng Trùng|hoàng trùng]]” (giặc châu chấu) phá hoại mùa màng khoảng gần nửa tháng, gây thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp rất nặng nề. Người ta cho rằng, loài châu chấu này từ châu Phi tràn đến, chúng bay rợp trời, có đến hàng mấy triệu con mỗi đàn, đậu đáp ở đâu thì chỗ đó cây cỏ “trơ xương”, trụi lá. Năm sau thì bị nạn “[[Bạch Đồng|bạch đồng]]”. Suốt từ tháng 6 âm lịch đến tháng 10 năm Bính Ngọ (năm 1906) trời trong xanh, không có lấy một giọt mưa. Ban đêm sao sáng đầy trời. Khô hạn nhằm vào lúc nông dân sửa soạn làm lễ hạ điền, xuống giống.

== Du lịch ==
[[Tập tin:Image-74.jpg|nhỏ|[[Dinh Chánh Tham Biện Gò Công]]]]
Gò Công đang phát triển du lịch sinh thái biển, kết hợp với văn hóa, lịch sử của vùng đất. Các điểm du lịch như Khu du lịch biển Tân Thành, vườn táo, di tích lịch sử cấp quốc gia và các cù lao ven biển thu hút du khách trong và ngoài tỉnh. Việc phát triển du lịch sinh thái không chỉ bảo tồn giá trị tự nhiên mà còn nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ môi trường.

Gò Công có nhiều địa điểm du lịch văn hóa và sinh thái nổi bật, bao gồm: [[Dinh Đốc phủ Hải]] (Nhà Đốc Phủ Hải), [[Khu du lịch biển Tân Thành|Biển Tân Thành]] (Biển Gò Công), [[Đình Trung]], [[Lăng Hoàng Gia]] ([[Phạm Đăng Hưng|Đức Quốc Công Phạm Đăng Hưng]]), [[Đền thờ Trương Định|Đền thờ]] và [[Lăng mộ Trương Định|Lăng mộ]] anh hùng dân tộc [[Trương Định]], [[Mộ Bát Lăng]], [[Đình Tân Đông]] ([[Đình Gò Táo]]), [[Dinh Tỉnh Trưởng]] Gò Công, [[Khu du lịch sinh thái Làng Yến]], [[Khu mộ Đá Ong (Khu mộ Bà Tương)]], [[Miếu Võ Quốc Công|miếu thờ Võ Tánh]]...

== Đặc sản - Ẩm thực ==
Gò Công là vùng đất nổi tiếng với nhiều đặc sản mang đậm hương vị Nam Bộ. Trong đó, sơ ri Gò Công và mắm Gò Công là hai sản vật tiêu biểu gắn liền với đời sống và văn hóa ẩm thực địa phương. [[Sơ ri Gò Công]] được trồng chủ yếu ở xã Tân Trung, Bình Xuân và phường 2, thị xã Gò Công, nổi tiếng nhờ trái nhỏ, vỏ mỏng, vị ngọt thanh và giàu vitamin C. Giống sơ ri này đã trở thành thương hiệu đặc trưng của vùng đất Gò Công ven biển.

[[Mắm Gò Công]] có nhiều loại như mắm tôm chua, mắm cá linh, mắm cá sặc... được chế biến theo phương pháp truyền thống, giữ nguyên hương vị mặn mòi của biển và đồng ruộng. Mắm Gò Công không chỉ là món ăn dân dã trong bữa cơm Nam Bộ mà còn là đặc sản được du khách tìm mua làm quà. [[Sam biển Gò Công]], [[Nghêu Gò Công]] là một loại hải sản đặc sản nổi bật ở vùng biển xã Vàm Láng, Tân Thành, huyện Gò Công Đông, tỉnh Tiền Giang. [[Bánh giá Gò Công|Bánh vá]], còn gọi bánh giá, là món ăn đặc sản chỉ thấy ở Gò Công (Tiền Giang), đặc biệt nổi tiếng tại Chợ Giồng (Gò Công Tây).

Các đặc sản khác: [[Vọp Gò Công]], [[Nham Gò Công]], [[Hủ tíu Gò Công]], [[Tôm xe cán]], [[Bông lục bình]], [[Cá bống dừa]], [[Gỏi Nham Gò Công]], [[Dưa hấu Gò Công]], [[Chè Sơn Qui]]

== Văn chương - Thơ ca<ref>Tham khảo https://ca-dao.com/</ref> ==
Gò Công cũng có nhiều cây bút Hán Nôm khá nổi tiếng như Tú tài [[Trần Văn Hội]] (Tú Hội), [[Trần Quang Hùng]] (Chủ Hùng), [[Ông Chủ Sự Thiều|Trần Đình Thiều]] (Chủ sự Thiều), [[Huỳnh Đình Nguơn|Huỳnh Đình Ngươn]]... Một số bài thơ Nôm của Huỳnh Đình Ngươn hiện còn được lưu giữ là [[Bóng người|Bóng người,]] [[Uống rượu say]], Cọp vẽ, [[Đi xe lửa]], Ngựa sút chuồng bị phạt, đặc biệt là bài cửu thủ liên hoàn Du hoạn ư Tho giang cảm tác... Khi ông mất, 20 năm sau, Lê Sum đã phiên âm bài nầy ra chữ quốc ngữ và in trong Việt âm Văn uyển.

Đây cũng là quê hương của nữ thi sĩ [[Nguyễn Thị Kiêm|Lê Thị Kim]] (nữ sĩ [[Nguyễn Thị Manh Manh|Manh Manh]]) và [[Phan Thị Bạch Vân]], chủ nhân Nữ lưu thơ quán Gò Công.

Một trong những câu ca dao nổi tiếng về Gò Công là:<blockquote>"Đèn nào cao bằng đèn Châu Đốc, 
Gió nào độc bằng gió Gò Công."</blockquote>Câu ca dao này không chỉ ca ngợi vẻ đẹp của Gò Công mà còn phản ánh sự khắc nghiệt của thiên nhiên nơi đây.

=== Thơ về Gò Công<ref>Thơ về Gò Công https://gocong.org/book/tuyen-tap-tho-go-cong/</ref> ===
Gò Công cũng là nguồn cảm hứng cho nhiều thi sĩ. Nhà thơ Nguyễn Liên Phong đã viết trong [[Nam Kỳ phong tục nhơn vật diễn ca]]:<blockquote>"Thanh lịch Gò Công xứ biết chơi, [[Địa linh nhân kiệt]] quả như lời."</blockquote>Bài thơ này ca ngợi vẻ đẹp thanh lịch và truyền thống văn hóa của Gò Công. Ngoài ra, nhà thơ Bùi Giáng trong bài "[[Kỷ niệm Gò Công (Bùi Giáng)|Kỷ niệm Gò Công]]" cũng đã viết:<blockquote>
Bên vườn ngày ấy có mai 
Nở hoa bên trúc một ngày đầu xuân 
Ấy ngày tôi đến Gò Công 
Ba mươi năm vẫn còn mong trở về 
Về xem trở lại sơn khê 
Gò Công còn có như ngày đầu tiên 
Bên vườn còn bóng thuyền quyên? 
Đi về phảng phất thần tiên điệu đàn 
Về sau bỗng gặp muôn vàn 
Giấc trưa giờ ngọ một nàng Tiên Ngâu 
Nàng tiên ấy đã đi đâu 
Hay còn lẩn quất giữa màu lá cây?
</blockquote>Bài thơ này thể hiện nỗi nhớ và tình cảm sâu sắc của tác giả đối với Gò Công.

Hồn đất Gò Công - Bài thơ viết về những tên gọi Gò Công theo thời gian<ref>Bài “Hồn đất Gò Công” là một trường ca địa – sử – văn hóa, viết theo lối biên niên bằng thơ, kết hợp giữa địa chí, sử ký và cảm thức thi ca. Bài thơ nhằm ghi lại lịch sử tên gọi và thân phận hành chính của đất Gò Công qua các thời kỳ, nhưng không viết bằng văn xuôi khô cứng mà bằng hồn thơ địa linh.

Đây không chỉ là bài thơ “kể tên”, mà là bản tuyên ngôn mềm về căn tính Gò Công.</ref><blockquote>Gò Công, vùng đất tứ linh; 
Cánh chim nhạn trắng, đượm tình biển khơi. 
Mênh mang sóng vỗ muôn đời; 
Gió đưa gió đẩy, về nơi ăn còng.

Ngược dòng lịch sử ghi lòng; 
Lôi Lạp thuở ấy, khơi dòng khởi nguyên. 
Tên xưa phủ cũ, lưu truyền; 
Vạn trường khuất nẻo, biến thiên đổi dời.

...

[[Hồn đất Gò Công|Đọc thêm]]</blockquote>

=== Ca dao ===

Có bún nào ngon hơn bún Chợ Gạo 
Có đứa nào xạo bằng thằng Út Gò Công

Anh đi đóng đáy Bãi Ngang 
Ngó qua Láng Lộc thấy nàng lượm tôm.

Ai về Tân Phước Rạch Già 
Gởi con cá lóc hái cà nấu canh

Anh đi chuyến gạo Gò Công, 
Anh về Bao Ngược<ref>''Vàm Bao Ngược: Tên cửa sông tiếp giáp giữa sông Vàm Cỏ và sông Soài Rạp, thuộc địa phận huyện Gò Công, tỉnh Tiền Giang. Lòng sông ở đây sâu, nước chảy mạnh, thường có sóng to gió lớn, nên trước đây thường xảy ra tai nạn đắm thuyền.''</ref>, bị giông đứt buồm.

Anh ơi về tới Gò Công 
Nhớ mua bánh giá chợ Giồng tặng em

Đây cũng là quê hương của nhà văn [[Hồ Biểu Chánh]], nhà văn Sơn Vương... Trong những năm 1925-1930, tại đây đã có Nhà xuất bản Nữ lưu thơ quán của [[Phan Thị Bạch Vân]] nổi tiếng toàn quốc, tập hợp nhiều cây bút tiến bộ đương thời cổ động cho nữ giới mở mang học vấn và bảo vệ luân lý đạo đức.

== Âm Nhạc ==
[[File:Mẹ Gò Công - Bảo Yến.mp4|thumb|400px|Mẹ Gò Công - Bảo Yến - [[:Thể loại:Nhạc Gò Công|Nhạc Gò Công]]]]

Vùng đất Gò Công là nơi sản sinh ra nhiều nhạc sĩ tài năng, góp phần làm phong phú nền âm nhạc trữ tình Việt Nam, đặc biệt là dòng nhạc quê hương, tiền chiến.

Hai tên tuổi tiêu biểu là nhạc sĩ [[Lê Dinh]] và [[Hoàng Phương]].

* [[Lê Dinh]] (1934 – 2020), thành viên của nhóm Lê Minh Bằng nổi tiếng, là tác giả của nhiều ca khúc được yêu mến như ''Tình yêu trả lại trăng sao'', ''Bảo Tố'', và là người thầy dạy nhạc cho nhạc sĩ Hoàng Phương.
* [[Hoàng Phương]] (1943 – 2002) được mệnh danh là "Ông hoàng nhạc Gò Công" với những sáng tác mang âm hưởng dân ca, trữ tình sâu lắng. Tác phẩm nổi bật nhất của ông là "Hoa sứ nhà nàng" (''Hoa sứ nhà em'') đã "làm mưa làm gió" khắp nơi, cùng với "[[Mẹ Gò Công]]", "[[Chuyện tình hoa muống biển]]".

Các tác phẩm của những nhạc sĩ Gò Công, đặc biệt là nhạc của Hoàng Phương, đã được nhiều ca sĩ tên tuổi thể hiện thành công, trong đó có Bảo Yến (người đã góp phần làm nên tên tuổi cho băng nhạc Gò Công nổi tiếng thập niên 1980) và Phương Dung.

Những sản phẩm độc đáo của vùng Gò Công như: điệu [[Lý Con Sáo Gò Công|lý con sáo Gò Công]], vẫn còn được lưu giữ.

== Ghi chú ==
<references />

== Tài liệu tham khảo ==

* Việt Cúc: [[Gò Công cảnh cũ người xưa]], Tự xuất bản 1969
* Girmeld Monographie de province de Go Cong 1936, Tham biện Chủ tỉnh Gò Công, Người dịch: Huỳnh Văn Phát.
* Huỳnh Minh: [[Gò Công xưa|Gò Công xưa và nay]], NXB Cánh Bằng, 1969.
* Gia phả họ Trần (bản chữ Quốc ngữ), Gia pháp gia đình họ Trần – Gò Công (họ Trần của bà Trần Thị Sanh, người vợ thứ của Trương Định)
* [[Gia Định Thành Thông Chí|Gia Định thành thông chí]] (嘉定城通志) hay ''Gia Định thông chí'' (嘉定通志) là một quyển địa chí của Trịnh Hoài Đức (1765-1825) viết về miền đất Gia Định bằng chữ Nho và chữ Nôm, là một sử liệu quan trọng về Nam Bộ thời nhà Nguyễn.
* [[Nam Kỳ Và Cư Dân Các Tỉnh Miền Đông|Nam kỳ và cư dân: Các tỉnh miền Đông]] - J. C. Baurac
* [[South Vietnam]] - Official Standard Names Approved by the United States Board on Geographic Names, 1971
* [[Địa chí Tiền Giang]] - Trần Hoàng Diệu, Nguyễn Anh Tuấn, 2005
* [[Tự vị tiếng nói miền Nam]] - Vương Hồng Sến, 1998
* [[Từ điển địa danh hành chính Nam Bộ]] - Nguyễn Đình Tư, 2008
* [[Gò Công Vọng Tiếng Đất Lành]] - Phan Thanh Sắc, 2020
* [[Gò Công Lặng Thầm Hương Sắc]] - Phan Thanh Sắc, 2020
* [[Gò Công Thao Thức Dấu Xưa]] - Phan Thanh Sắc, 2020
* [[Gò Công Từ Làng Thành Phố]] - Phan Thanh Sắc, 2022

== Thống kê ==

Chúng ta có khoảng '''{{NUMBEROFPAGES}}''' trang nội dung các loại

'''Mời đóng góp:''' [[Đặc biệt:Trang cần thiết|Trang cần viết]]

<div style="background: aliceblue;padding: 15px;border: 1px solid #4054af;border-radius: 3px;color:#ed5381; margin-bottom:15px">Trang nầy có một số thông tin ngắn gọn (ví dụ như tiểu sử [[Nam Phương Hoàng hậu]]). Vì vậy hãy tìm thêm trên trang chính https://gocong.org/search để xem những bài viết dài, phân tích chi tiết hơn.</div>

Hồn đất Gò Công

2026-01-08T12:50:27Z

Admin:

Bài thơ viết về những tên gọi Gò Công theo thời gian

Gò Công, vùng đất tứ linh; 
Cánh chim nhạn trắng, đượm tình biển khơi. 
Mênh mang sóng vỗ muôn đời; 
Gió đưa gió đẩy, về nơi ăn còng. 
 
Ngược dòng lịch sử ghi lòng; 
Lôi Lạp thuở ấy, khơi dòng khởi nguyên. 
Tên xưa phủ cũ, lưu truyền; 
Vạn trường khuất nẻo, biến thiên đổi dời. 
 
Chúa Nguyễn mở cõi, rạng ngời; 
Tân Hòa huyện mới, đất trời thênh thang. 
Dân về khai khẩn xóm làng; 
Lập nên bờ cõi, huy hoàng dựng xây. 
 
Kinh qua sương gió, dạn dày; 
Thuận Tắc, Thuận Ngãi, đong đầy tình quê. 
Hai thôn nhỏ, giữa bốn bề; 
Giao thoa đất mới, lối về sắc son. 
 
Về sau một dải, vẹn tròn; 
Hai thôn sáp nhập, làm nên phố phường. 
Làng Thành Phố – nẻo thân thương; 
Thanh tao đô thị, nức hương một thời. 
 
Pháp sang, chuyển gọi tên dời; 
Nâng lên cấp tỉnh, một thời gió mây. 
Gò cao chim hội, về đây; 
Tình thành tên gọi, tự rày nảy sinh. 
 
Hào kiệt nức tiếng, anh linh; 
Đức Công Võ Tánh, nghĩa tình còn vương. 
Tiền Giang tên mới, Định Tường; 
Mỹ Tho tỉnh lỵ, dặm trường đổi thay. 
 
Gò Công thành quận, từ rày; 
Trải bao dâu bể, đổi thay bộn bề. 
Gò Công tên cũ, lại về; 
Danh xưng thị xã, nhất tề hội chung. 
 
Có khi thị trấn, được dùng; 
Dựng xây cơ nghiệp, vươn cùng trời cao. 
Lòng dân rạng rỡ, tự hào; 
Một lần cơ hội, bước vào trang văn. 
 
Vượt lên thành phố, vạn ngân; 
Biến thời chuyển thế, muôn phần đẹp tươi. 
Nghe ra khắp bốn phương trời; 
Gò Công đô hội, đời đời trứ danh. 
 
Sánh duyên tỉnh mới, an lành; 
Đồng Tháp rộng lớn, kết thành bảo tinh. 
Gọi tên phường mới, hữu tình; 
Uy danh vẫn giữ, nét mình vẫn mang. 
 
Càn khôn biến chuyển, dọc ngang; 
Dẫu bao thay đổi, hợp tan vẫn bền. 
Long – Lân – Quy – Phụng, định tên; 
Địa linh nhân kiệt, lập nền hiển vinh. 

[[Ý Nhiên]] - 2025

== Nhận xét ==
Bài “Hồn đất Gò Công” là một trường ca địa – sử – văn hóa, viết theo lối biên niên bằng thơ, kết hợp giữa địa chí, sử ký và cảm thức thi ca. Bài thơ nhằm ghi lại lịch sử tên gọi và thân phận hành chính của đất Gò Công qua các thời kỳ, nhưng không viết bằng văn xuôi khô cứng mà bằng hồn thơ địa linh.

Đây không chỉ là bài thơ “kể tên”, mà là bản tuyên ngôn mềm về căn tính Gò Công.
[[Thể loại:Văn thơ về Gò Công]]

Hồn đất Gò Công

2026-01-07T21:30:22Z

Admin:

Bài thơ viết về những tên gọi Gò Công theo thời gian

Gò Công, vùng đất tứ linh; 
Cánh chim nhạn trắng, đượm tình biển khơi. 
Mênh mang sóng vỗ muôn đời; 
Gió đưa gió đẩy, về nơi ăn còng. 
 
Ngược dòng lịch sử ghi lòng; 
Lôi Lạp thuở ấy, khơi dòng khởi nguyên. 
Tên xưa phủ cũ, lưu truyền; 
Vạn trường khuất nẻo, biến thiên đổi dời. 
 
Chúa Nguyễn mở cõi, rạng ngời; 
Tân Hòa huyện mới, đất trời thênh thang. 
Dân về khai khẩn xóm làng; 
Lập nên bờ cõi, huy hoàng dựng xây. 
 
Kinh qua sương gió, dạn dày; 
Thuận Tắc, Thuận Ngãi, đong đầy tình quê. 
Hai thôn nhỏ, giữa bốn bề; 
Giao thoa đất mới, lối về sắc son. 
 
Về sau một dải, vẹn tròn; 
Hai thôn sáp nhập, làm nên phố phường. 
Làng Thành Phố – nẻo thân thương; 
Thanh tao đô thị, nức hương một thời. 
 
Pháp sang, chuyển gọi tên dời; 
Nâng lên cấp tỉnh, một thời gió mây. 
Gò cao chim hội, về đây; 
Tình thành tên gọi, tự rày nảy sinh. 
 
Hào kiệt nức tiếng, anh linh; 
Đức Công Võ Tánh, nghĩa tình còn vương. 
Tiền Giang tên mới, Định Tường; 
Mỹ Tho tỉnh lỵ, dặm trường đổi thay. 
 
Gò Công thành quận, từ rày; 
Trải bao dâu bể, đổi thay bộn bề. 
Gò Công tên cũ, lại về; 
Danh xưng thị xã, nhất tề hội chung. 
 
Có khi thị trấn, được dùng; 
Dựng xây cơ nghiệp, vươn cùng trời cao. 
Lòng dân rạng rỡ, tự hào; 
Một lần cơ hội, bước vào trang văn. 
 
Vượt lên thành phố, vạn ngân; 
Biến thời chuyển thế, muôn phần đẹp tươi. 
Nghe ra khắp bốn phương trời; 
Gò Công đô hội, đời đời trứ danh. 
 
Sánh duyên tỉnh mới, an lành; 
Đồng Tháp rộng lớn, kết thành bảo tinh. 
Gọi tên phường mới, hữu tình; 
Uy danh vẫn giữ, nét mình vẫn mang. 
 
Càn khôn biến chuyển, dọc ngang; 
Dẫu bao thay đổi, hợp tan vẫn bền. 
Long – Lân – Quy – Phụng, định tên; 
Địa linh nhân kiệt, lập nền hiển vinh. 

[[Ý Nhiên]] - 2025 
[[Thể loại:Văn thơ về Gò Công]]